انگیزه عاملی مهم در یادگیری الکترونیکی(1)

آشنا شدن با مفهوم انگیزه و شناختن انواع آن، کمک بسیاری در شناختن سریع تر افراد می کند. در حوزه آموزش انگیزه پیشرفت از اهمیت بالایی برخوردار است. تفاوت در انگیزه هر فرد بر میزان فراگیری او نیز تاثیر می گذارد.

انگیزه به حالت ها و رفتارهای درونی یک فرد گفته می شود  كه موجب می شود فرد به سوی انجام کاری تشویق شده و آن را به جدیت پیگیری کند.

انگیزه عامل بسیار مهم و اغلب مهم ترین شرط یادگیری است. تمامی عواملی که در اطراف هر فردی وجود دارد می توانند بر انگیزه فرد برای یادگیری تاثیر بگذارند. این عوامل ممكن است شامل:

ویژگی های یادگیرنده

برنامه های درسی

ویژگی های اساتید

شرایط و ویژگی های محیط آموزشی

عوامل محیطی و ... باشد.

در صورتی كه فراگیران به این روش انگیزه نداشته باشند و شوقی نسبت به یادگیری از این طریق نداشته باشند علاوه بر این كه خود در بحث آموزش سریع پیش نمی روند بلكه بر روی موارد دیگر هم چون طراحان محتوا و تدریس كنندگان نیز تاثیر گذاشته و سبب كندی آن ها در كار می شوند.

انگیزه یكی از مهم ترین عواملی است كه رفتار یادگیرندگان را در آموزش الکترونیکی تحت تأثیر قرار می دهد چرا که تغییرات کوچک حتی در محیط آموزشی نیز می تواند بر این موضوع تاثیر داشته باشد.

داشتن انگیزه به فرد در یادگیری و انجام کارهایی که نمی تواند با دیگران در ارتباط فیزیکی باشد کمک می کند چرا که ارتباط چهره به چهره در انجام هر چه بهتر کارها تاثیر به سزایی می گذارد.

داشتن انگیزه مثبت به فرد این توانایی را می دهد تا با محیط های مجازی و الکترونیکی بیشتر کنار بیاید و در همین محیط نیز بتواند به خوبی کارها و فعالیت های خود را گسترش و بهبود بخشد.

به نوعی می توان انگیزه را نوی محرک دانست که حتی می تواند بر تفکرات فرد نیز اثرگذار باشد.

در زمینه یادگیری الکترونیکی فرد باید انگیزه بیش تری از خود نشان دهد چرا که در محیط هایی که به تعبیری سنتی هستند هر نوع عاملی از رقابت گرفته و یا چشم و هم چشمی می تواند زمینه ای برای بروز انگیزه باشد اما در یادگیری الکترونیکی این مسایل وجود ندارد.

انگیزه بر رفتارها و فعالیت های مختلف تحصیلی و ویژگی های شخصیتی افراد نیز تاثیرگذار است. به عبارت دیگر، بین افرادی كه از انگیزه پیشرفت بالایی برخوردارند و افرادی كه انگیزه پیشرفت درآنان پائین یا ضعیف است، تفاوت های بسیاری مشاهده می شود.

در نگاه کلی تر می توان تاثیر انگیزه بر روی افراد را به صورت زیر دسته بندی نمود. دانش آموزانی كه دارای انگیزه بالایی برای  پیشرفت هستند در مقایسه با كسانی كه انگیزه پیشرفت آن ها ضعیف است مدت طولانی تر برای انجام تكالیف و یا فعالیت هایشان تلاش می كنند.

دانش آموزان دارای انگیزه پیشرفت بالا، موفقیت را به تلاش و كوشش و شكست خود را به كمبود تلاش ها می دانند در مقابل افرادی كه انگیزه پیشرفت در آنان ضعیف است، عامل  شكست یا موفقیت را توانایی و استعداد، دشواری تكالیف یا مسائل یا شرایط محیطی و خارجی دیگر، نه تلاش، نسبت می دهند.

یادگیرندگانی كه انگیزه پیشرفت بالایی دارند برای موفقیت تلاش می كنند و انتظار موفقیت دارند این انتظار به تقویت اعتماد به نفس آنان كمك می كند. از طرف دیگر هر گونه موفقیت، قدرت پیشرفت را در آنان بیشتر می كند و رسیدن به موفقیت بعدی را آسان می كند.

انگیزه عامل بسیار مهم و اغلب مهم ترین شرط یادگیری است اهمیت آن در بیش تر موارد از هوش نیز بیش تر می باشد و در حقیقت روان شناسان معتقدند كه انگیزه پایه اساسی یادگیری است.

آن ها حتی معتقدند كه در صورت نبودن انگیزه كافی برای آموختن، یادگیری به نوعی امكان پذیر نیست. مسایل انگیزه یادگیرندگان در آموزش تأثیربسزایی بر عملكرد تحصیلی افراد دارد.

 در میان یادگیرندگان افرادی یافت می شوند كه با استعداد كم، پیشرفت قابل توجهی دارند و افرادی نیز هستند كه با وجود استعداد زیاد، پیشرفت تحصیلی آنان اندك است یكی از عوامل مهم توجیه كننده این وضعیت انگیزه می باشد.

ادامه دارد...

انگیزه عاملی مهم در یادگیری الکترونیکی(2)

در میان عوامل متعدد اعم از فردی و محیطی که بر روی یادگیری فرد تاثیر می گذارد، داشتن انگیزه نقش مهم تری دارد چرا که شناخت دقیق انگیزه افراد از آموزش در هدایت آن ها در امر فراگیری بسیار تاثیرگذار است و می تواند سرعت یاددهی و یادگیری را افزایش دهد.

در مطلب قبل  گفتیم که در واقع دانش آموزان با انگیزه به یادگیری، كنجكاو، سختكوش و جدی هستند و زمان بیشتری را برای مطالعه و انجام تكالیف می گذارند.

هم چنین عنوان شد که :

هم چنین عوامل احساسی مانند انگیزه و اضطراب اثرات مهمی بر پیشرفت تحصیلی دارند و مۆلفه های مهمی از فرآیندهای آموزشی به شمار می آیند.

با این وجود از تمام متغیرهای شخصی و روان شناختی كه توجه محققان را در این زمینه از پیشرفت تحصیلی به خود جلب كردند، انگیزه، بیش ترین تاثیر را در رشد فرد دارد.

تحقیقان نشان می دهد که به طور ملموس و واضحی کسانی که انگیزه بیش تری دارند نتایج بهتری به دست می آورند.

جالب است بدانید داشتن انگیزه بالا سلامت روانی و اعتماد به نفس فرد را بالا می برد.

عوامل محیطی شامل نحوه قضاوت و رفتار دیگران، معلمان، والدین، همسالان نیز بر به وجود آمدن این احساس و یا ایجاد انگیزه تاثیر دارند.

انتخاب و سازماندهی مناسب فعالیت ها و تكالیف و بهبود محیط یادگیری نقش مهمی درافزایش اعتماد به نفس و آموزش محور و از طرف دیگر جلوگیری ازاحساس ناامیدی در یادگیری شده دارد.

در واقع عوامل متعددی بر انگیزه و یادگیری تاثیر می گذارد این عوامل در ارتباط با یكدیگر نیز به وجود می آید با این وجود شیوه های كه فعالیت های تدریس و یادگیری را سازماندهی می كنند نقش به سزایی در كمك به یادگیرندگان برای یادگیری بهتر و دستیابی هر چه سریع تر به اهدافشان دارد.

عوامل موثر بر انگیزه

به طور كلی عوامل مرتبط با یكدیگر بر علاقه و انگیزه دانش آموزان برای یادگیری تاثیر دارند.

این مجموعه ممكن است شامل:

ویژگی های فرد

كیفیت برنامه های درسی

ویژگی های معلمان

ویژگی های محیط آموزشی

فعالیت ها و تكالیف یادگیری

سایر عوامل محیطی باشد.

برخی از شاگردان به وسیله تایید و تشویق معلم و دیگران و برخی از طریق حل مسایل بر سر ذوق می آیند و برانگیخته می شوند.

عوامل محیطی نیز بر افراد تاثیر می گذارند. به عنوان مثال، آموزش و تبلیغ درباره انواع غذاها، خدمات سلامتی و ... می تواند موجب شود مردم نیازهای جدیدی را احساس كنند یا احساس نیاز در آنان به تقاضا تبدیل شود.

در زمینه تعلیم و تربیت، به عنوان مثال، موفق شدن دانشجو در حل یك مساله او را برای تلاش برای یادگیری بیشتر و حل مسایل دیگر ترغیب می كند، رضایت مندی دانشجو از تلاش خود به ویژه اگر تقویت و تقدیر نیز شود، انگیزه او را تقویت می نماید.

كلام آخر...

به طور خلاصه در میان عوامل مختلف و متعدد تأثیرگذار بر عملكرد و پیشرفت تحصیلی دانشجویان چه به صورت فردی و چه به صورت گروهی، انگیزه نقش برجسته و مهمی را ایفا می كند. درك و تجزیه و تحلیل مناسب انگیزه، برای معلمان و برنامه ریزان پرورشی امری ضروری محسوب می شود.

هر چند عوامل موثر بر آن متعدد هستند، بسیاری از آن ها در محیط آموزشی از طریق برنامه ریزی، سازماندهی مناسب فعالیت ها و مشاركت دادن دانشجویان و دانش آموزان قابل تغییر و اصلاح می باشند. این كار موجب افزایش كارآیی و اثر بخشی فرآیندهای آموزشی و پرورشی و در نهایت رضایت مندی تمامی افراد استفاده خواهد شد.

منابع

“The motivation and learning”‌ by: “mohammad Hossein Kaveh”‌

Priciples and Practice of Nurse Education

www.ruthcsmith.com