نه زن و نه مرد حق سالاری ندارند

زندگی زناشویی یک بازی دو طرفه بین زن و مرد است که هر دو به یک اندازه حق دارند و آن کسی که در آخر بازی، برنده می شود زوجی اند که شانه به شانه کنار هم حرکت کردند و در این مسیر بازی در پی دور زدن یا زور گفتن به همدیگر بر نیامدند.

بازی های اشتباه در زندگی زناشویی
- اگر بگم مادرت زنگ زده بود، ممکن است مرا مجبور کند همراه او به عیادت زن‌دایی اش برم.»، «نمی شودکه فقط من از خودم مایه بگذارم.»، «پس من چی؟ من تنها بمانم؟»، «بهتر است امشب برویم پارک، چون ممکن است خانواده اش بیایند.»، «بهتر است این موضوع را نفهمد، حوصله اش را ندارم.»

عباراتی از این قبیل در مقابله با حوادث ریز و درشت زندگی زناشویی به کرات بیان می شود. زن یا شوهر برای آنکه در برابر حادثه ایی که رخ داده یا اتفاق خواهد افتاد ضرر نبیند، سعی می کند نقشه ایی طرح کند تا در جریان آن کمترین فشار روی خودش باشد.

متاسفانه این داستان تکراری‌ است و در بسیاری از زندگی های زناشویی هر روز اتّفاق می افتد. در این گونه طرح‌ریزی ها، زن یا شوهر دائماً در صدد تهیه و تدوین طرح‌ است که بتواند براساس آن خود را مضون کند. حال اگر همسرش در این جریان کمی متضرّر شد، خیلی اهمیت ندارد.

زوج‌های خوشبخت می دانند زندگی بازی نیست، بنابراین برنده بودن یا بازنده بودن در آن مفهوم ندارد. در زندگی زناشویی موفق، این کانون محبت خانواده است که برنده است نه زن یا مرد آنها فقط به ارتقای یکدیگر فکر می کنند، نه به خودشان در چنین زندگی هایی آنچه اهمیّت دارد، ارضا و خرسندی طرف مقابل است و خرسندی خود را نیز در سایه ی رضایت همسرشان می بینند. این رضایت و این نوع تفکّر در چنین زندگی هایی دو طرفه است . در واقع در زندگی های زناشویی موفّق، عشق‌ورزی جاده ایی دو طرفه است که در آن هر دو طرف به خوشبخت کردن یکدیگر می اندیشند، نه فقط به خوشبخت شدن خودشان.

آنها نقشه خوشبختی کانون خانواده را طرّاحی می کنند، نه خوشبختی یک جانبه خودشان در زندگی زناشویی غیر موفق، هر کدام از زوجین در فکر «من است نه «ما»، و دایماً ذهن خود را مشغول طرّاحی نقشه هایی می کند که «من» را ارضا کند. چنین زوج هایی به جای آنکه در مشکلات در کنار هم باشند، در مقابل هم قرار می گیرند یا گاهی یکی، دیگری را سپر بلا می کند و خودش پشت او پناه می گیرد تا محفوظ بماند. در چنین شرایطی، جانبداری، تعهّد، وفا و صمیمیت که ارکان خوشبختی در زندگی زناشویی‌ است، رنگ می بازند و زندگی زناشویی مسیر ناخوشایندی را خواهد پیمود. شاید شما بدون آنکه آگاه باشید، مشغول بازی هستید و دست به بازی هایی می زنید که سرانجام خوبی را برای زندگی زناشویی شما رقم نخواهد زد، ولی به گمان خود، آنها را بازی نمی دانید. لذا نسبت به وجود آنها در زندگی خود هشیار باشید و در تغییر آنها بکوشید.

چه کسی باید سالار شود؟
در خانواده ایی که براساس مرد سالاری یا زن سالاری‌ست، معمولاً منطق جایگاهی ندارد، روابط تیره و آلوده فضای خانواده را در بر می‌گیرد و دیگران چون اسیری در دست حاکم خانواده زندگی می کنند. قدرت و اراده‌ی تصمیم گیری مربوط به حاکم می‌باشد و هیچ تصمیمی از طرف دیگران قابل اجرا نیست. هنر، منطق و تحصیلات هیچ‌گونه ارجحیّت ندارد و در حقیقت، خانه مانند زندانی‌ است که چندین نفر در آن حبس هستند و هیچ‌کس حقّ اظهار نظر ندارد. مرد یا زن یک کدام همه کاره‌ی زندگی‌ است. در این روش زندگی، ترس و اضطراب و تلخی حاکم است، از این رو ممکن است بنای خانواده یکباره فرو ریزد، چرا که اصلاً خانواده‌ ایی با نظام حاکم و محکوم جواب نداده است و در اسلام هم بسیار تأکید شده است که زن و مرد هر یک باید جایگاه ویژه‌ی خود را داشته باشند.

اگر مرد، حاکم مطلق باشد، زن و بچّه‌ها تحقیر می‌شوند و اگر زن، حاکم باشد، آسیب بیشتری دارد، چون اعتماد به نفس را از شوهر و فرزندش می‌گیرد.

نشانه های زن سالاری
**نادیده گرفتن حقوق و مدیریت کلی شوهر.

** وا داشتن مرد به کار اضافی و اشتغال طاقت فرسا و گاهی غیر قانونی و جرم آلود برای کسب درآمد بیشتر و رفاه افزونتر.

** وادار شدن مرد به خرید و تهیه اسباب و لوازمی برای زندگی که چندان به مصلحت و یا ضروری و یا در طاقت مالی خود نمی داند، تنها به صرف اینکه خانم با آن موافق بوده و دستور تهیه آن را داده است.

** تأثیرگذاری در روابط اجتماعی و حتی گاهی قطع رابطه با کسانی که زن بدان رضایت نمی دهد گرچه آنان از خویشاوندان نزدیک مرد باشند.

نشانه های مردسالاری
** به کارگیری انواع خشونت از سوی مردان بر ضد زنان.

** محصور کردن زن در خانه و ممانعت از خروج منطقی و مشروع او.

** جهت دهی اجبارگونه نوع خوراک و مشی و منش زن و فرزندان مطابق میل و خواست مرد گرچه غیر منطقی و یا حتی غیر مشروع باشد.

** تحمیل کارهای دشوار و طاقت فرسا بر زن و وظیفه دانستن رسیدگی بی عیب و نقص و بی کم و کاست به امور مختلف منزل برای زن.

** جلوگیری غیر معقولانه و مستبدانه مرد از اشتغال سالم، مورد نیاز و مشروع زن در بیرون خانه.

** بی توجهی به حقوق مالی زن و قایل نشدن حق مالکیت برای او و امساک از پرداخت دیون و حتی مهریه او در صورت مطالبه.
 
نشانه های حق و منطق سالاری
قراردادها و مقررات زندگی، زمانی می تواند به روابط متقابل زن و شوهر، روح تازه ای بدمد و آن ها را به هدف « خانواده متعادل » نایل گرداند که براساس حق و حقیقت، تنظیم شود.
 
**در تمامی مراحل زندگی، به ویژه زمان بحث و گفتگو، فقط خدا را در نظر بگیرید و برای رضای او سخن بگویید.
 
** در گفتگو با همسرتان، از منطق قوی و استواری کمک بگیرید و مطالب خود را به جای متکی کردن بر احساسات و جلب ترحّم، بر پایه های عقلانی و محکمه پسند، استوار نمایید. در این صورت موفقیت شما در تفاهم با همسر و تعادل زندگی، بیش از پیش خواهد بود.

با تلقین جنبه های منطقی به همسرتان، او را از یک شخصیت منطقی و موجّه، برخوردار سازید. حتی اگر همسرتان، برخورد منطقی ندارد، با تلقین این امر که او در خیلی موارد با روش منطقی موفقیت هایی کسب کرده است، شخصیتش را متحوّل سازید.

** در هر موضوع مورد بحث یا اختلاف، خود را به آخرین اطلاعات در آن زمینه توانا کنید و راه های گوناگونی را که می تواند در تفهیم منظورتان به همسر موثر واقع شود، جستجو کنید و از طریق رسانه های گروهی و منابع علمی و مطالعاتی، با اطلاع کامل و اعتماد به نفس وارد گفتگو شوید.

** در برخی مراحل که پذیرفتن واقعیت از سوی همسرتان دشوار است و احتمالاً به غرور او لطمه وارد می کند، لحن سخن را به جای تحکّمی و دستوری، به جنبه پیشنهادی تغییر دهید؛ مثلاً جواب یک موضوع و عواقب احتمالی آن را برای همسرتان بازگو کنید و از او بخواهید که با بررسی همه جوانب، آنچه را که درست می داند، برگزیند. چنین شیوه ای، مقاومت او را کاهش خواهد داد.

** گاهی به بیان خاطراتی از گذشته خود و دیگران بپردازید که در آن، اختلاف موجود با روش منطقی بهتر به نتیجه رسیده است و آمادگی او را در پذیرفتن این واقعیت که همه کس ممکن است در معرض اشتباه قرار گیرد، بالا ببرید.
 
** با تلقین جنبه های منطقی به همسرتان، او را از یک شخصیت منطقی و موجّه، برخوردار سازید. حتی اگر همسرتان، برخورد منطقی ندارد، با تلقین این امر که او در خیلی موارد با روش منطقی موفقیت هایی کسب کرده است، شخصیتش را متحوّل سازید.

 

منابع: برگرفته از کتاب "خانواده سالم" حسنعلی میرزابیگی، بیتوته