راهنمای درس خواندن و امتحانات

عوامل موثر بر تدریس خوب، بخش اول

این عوامل و پدیده ها را می توان به شرح زیر خلاصه کرد :
دانش آموز هنگامی مطالب و مفاهیم درس را بهتر و آسان تر یاد می گیرد، که از هر نظر آمادگی لازم را داشته باشد؛ یعنی هم نیاز به یادگیری را احساس کند و هم بتواند یاد بگیرد و تجارب و آموخته های خود را به موضوع درس جدید ارتباط دهد؛ از این رو معلم باید راهی برای شروع و مقدمه درس پیدا کند. هدف معلم از مقدمه چینی این است که دانش آموزان را به فضای درس بکشاند و دقت شان را برانگیزد؛ بطوری که بی اختیار به درس توجه کنند. اگر توجه دانش آموزان در هنگام شروع درس جلب نشود ، دیگر به سختی می توان در ادامه درس، توجه آن ها را جلب کرد . موفقیت تدریس معلم در بیشتر درس ها بر دقایق اولیه کلاس، شکل مقدمه، روش اجرا و نتیجه ای که دانش آموزان از آن می گیرند، بستگی دارد و اگر معلمی در این مرحله از شروع درس هراسان و مضطرب باشد و بدون اعتماد به نفس عمل کند، نه تنها در آن درس موفقیتی نخواهد داشت، بلکه در سایر درس ها و در طول سال تحصیلی با مشکل جدی مواجه خواهد شد؛ مخصوصاً این خطر برای معلم وجود دارد که دانش آموزان او را معلمی ضعیف بدانند .

ویژگی های مقدمه:
حواس دانش آموزان را متمرکز کند .
کوتاه باشد . البته مدت آن بستگی به نظر معلم دارد .
آسان و مفهوم آن با سطح سنی و ذهنی دانش آموزان متناسب و هماهنگ باشد .
درس را بطور ضمنی و غیر مستقیم به دانش آموزان معرفی کند .
به تجارب و دانستنی های قبلی دانش آموزان متکی باشد و توجه و دقت آن ها را برانگیزد .
انگیزه تفکر و پرسش و پاسخ را در دانش آموزان ایجاد نماید .
دانش آموزان را برای آموختن موضوع جدید تشویق کند .

مراجعه به درس قبلی
معلم در آغاز درس ، ناگزیر است به درس قبلی مراجعه کند ،
تا از میزان و کیفیت یادگیری دانش آموزان آگاه شود و درس را بر پایه ی محکمی قرار بدهد؛ بخصوص که در بیشتر درس ها، موضوع ها کاملاً به هم پیوستگی دارند و دانش آموزان باید این پیوستگی و وحدت را دریابند . معلم در این مرحله از تدریس باید به نکات زیر توجه کند :
معلم ضمن مراجعه به درس قبلی باید دانش آموزان ضعیف و یا آن هایی که خوب مطالعه نکرده اند، بشناسد و به نقاط ضعف آن ها پی ببرد

موضوع درس
موضوع درسی باید از لحاظ کمی با سن زمانی و عقلی دانش آموزان متناسب باشد .
تفاوت های فردی آنها را کاملاً در نظر بگیرد.
اگر موضوع درسی خشک و خسته کننده باشد ، معلم می تواند با تنظیم آن در یک قالب فکری جامع و منطقی، درس را برای دانش آموزان نشاط انگیزکند .

روش تدریس
نقش اساسی معلم در تدریس این است که موقعیت آموزشی را چنان فراهم و آماده سازد، که دانش آموزان شخصاً فعالیت کنند .
هیچ یک از روش های تدریس، روش قطعی و کامل نیست ؛
بنابراین، معلم باید از این روش ها الهام بگیرد و خود بهترین و مناسب ترین روش را کشف کند ؛ ولی آنچه که مسلم است ، هر قدر روش تدریس ، روش فعال تر باشد، یعنی دانش آموز شخصاً فعالیت کند، بفهمد، اختراع کند و یا اختراعی را بازسازی کند ، می توان امیدوار شد که در آینده فردی بارآید که توانایی تولید و آفرینش را داشته باشد. بطور کلی روش تدریس خوب دارای ویژگی های زیر است :
روش تدریس باید با موضوع درسی مناسب باشد ؛ زیرا هر ماده درسی، روش آموزشی خاصی دارد که یادگیری آنرا آسان می کند .
روش تدریس باید با رغبت های دانش آموزان به بازی و حرکت و کنجکاوی سازگار باشد، زیرا در این صورت دانش آموزان از یادگیری و فعالیت های مربوط به آن لذت خواهند برد .
روش تدریس باید تفاوت های فردی موجود میان دانش آموزان را در نظر بگیرد .
روش تدریس باید فاصله های نشاط انگیز را در هر درس دارا باشد ، تا از پیدایش خستگی در دانش آموزان جلوگیری شود .

پرسش و پاسخ
معلم از طریق خوب پرسش کردن می تواند دانش آموزان را به یادگیری مؤثر هدایت کند . بطور کلی پرسش های متوالی و تبادل نظر و اندیشه میان معلم و دانش آموزان، کلاس را از حالت خشکی و یکنواختی خارج می کند و محیطی گرم و صمیمی برای یادگیری بیشتر بوجود می آورد . پرسشهای پیگیر یکی ار بهترین وسیله ها جهت بالا بردن میزان مشارکت دانش آموز در بحثهای کلاسی است . این گونه پرسشها توسط معلم به شکلی منظم و پی در پی و بلافاصله پس از اولین پاسخ دانش آموز مطرح می شوند. هدف از پرسش های پیگیر، راهنمایی و هدایت دانش آموز برای رسیدن به پاسخ مورد نظر است. در واقع با این گونه سؤال ها، معلم ذهن دانش آموز را تحریک می کند ، توجه ی دانش آموز به پاسخ های خود بیشتر می شود ، تا با تمرکز حواس و با تفکر بیشتر ، مسئله را مورد دقت و بررسی قرار دهد و پاسخ هایی که ناشی از تفکر عمیق تر و پخته تر است ، ارائه نماید. استفاده از این روش باعث می شود که دانش آموز با پرورش پاسخ های اولیه ی خود به سطوح بالاتر یادگیری برسد و مفهوم جدیدی یاد بگیرد ؛ همچنین پرسش های پیگیر دانش آموز را یاری می دهد که پاسخ های خود را روشن تر ، صحیح تر ، دقیق تر و عمیق تر بیان کند. این تکنیک شبیه به روش تدریسی است که سقراط در یونان قدیم بکار می برد. سقراط به جای پاسخ مستقیم به پرسش دانش آموز، سؤالی که ذهن دانش آموز را برانگیزد، از او می پرسید. پرسش های پیگیر برای هر کدام از شش سطح یادگیری حیطه شناختی مناسب هستند . معلمان تازه کار و حتی مجرب ،

در سطح پرسش به نکات زیر توجه کنند :
پرسش ها نباید فقط حافظه و دانستنی های دانش آموزان را بسنجد .
پرسش ها باید به گونه ای مطرح شوند که دانش آموز در پاسخ به آن ها فقط به بلی یا خیر و یا یک جمله کوتاه اکتفا نکند .
معلم در دریافت پاسخ از دانش آموز نباید عجله کند؛ زیرا اگر دانش آموز از لحاظ زمانی تحت فشار قرار گیرد ، مسلماً بدون تأمل و اندیشه پاسخی را مطرح خواهد کرد که احتمال اشتباه در آن زیاد است .
معلم باید با طرح پرسش های متوالی و پیگیر دانش آموزان را در دستیابی به نتیجه نهایی، راهنمایی و هدایت نماید .
معلم باید پرسش های خود را طوری مطرح کند که همه دانش آموزان برای یافتن آن به تفکر بپردازند .
معلم نباید پاسخ ها را تکرار کند ؛ زیرا این کار وقت کلاس را می گیرد و هم به بی توجهی و بی دقتی دانش آموزان منجر می شود .
معلم باید سعی کند تا پرسش هایی را که دانش آموزان، خارج از موضوع درس مطرح می کنند، به نحوی با موضوع درس ارتباط دهد

نظم و انضباط
بدون نظم و انضباط در کلاس، معلم عملاً قادر به انجام هیچ کاری نیست. معلم باید نظم بخشیدن به کلاس درس را پیش نیاز تدریس بداند و همیشه پس از برقراری آرامش در کلاس، تدریس را شروع کند. اگر معلم از قبل برنامه و آمادگی لازم را برای اداره کلاس و تدریس داشته باشد ، از بسیاری از دردسرها و مشکلات احتمالی کلاس و فشارهای روانی و عصبی ناشی از آن پیشگیری خواهد کرد . مسلماً بسیاری از رفتار و اَعمال نامطلوب و شرارت دانش آموزان از آن جا ناشی می شود که آن ها واقعاً نمی دانند در مقابل مشکلات چه باید بکنند و از اموری که باید انجام دهند ، آگاهی لازم را ندارند و یا این که در انجام فعالیت ها و تکالیف خود ناتوان هستند. معلم می تواند با ارائه اطلاعات مناسب، دانش آموزان را در جهت رفع موانع و مشکلات خود، یاری نماید، و توانایی هایشان را برای حل مشکلات و انجام تکالیف افزایش دهد؛ هم چنین معلم باید تلاش کند روش های تنبیهی را بلافاصله پس از مشاهده عمل خلاف در کلاس به کار گیرد. تا دانش آموز خاطی به ارتباط بین عمل خود و نتیجه آن پی ببرد . معمولاً برخی از مسائل مربوط به کنترل کلاس، بطور غیر منتظره و ناگهانی پیش می آیند که مستلزم راه حل های ابتکاری و مدبرانه ای است. اگر معلم در این زمینه ها از تجارب و آگاهی لازم و کافی برخوردار نباشد، بطور یقین واکنش و عکس العمل های او در برخورد با بی نظمی و آشوب های کلاسی، بی اثر و یا مخرب خواهد بود؛ بنابراین، معلم باید با استفاده از تجارب و اطلاعات همکاران و با انجام مطالعات لازم در زمینه های روانشناسی و علوم تربیتی، شیوه ها و راهکارهای برخورد با بی نظمی های کلاسی را از قبل پیش بینی و با آمادگی بیشتری در کلاس حاضر شود.

مطالب مرتبط:
عوامل موثر بر تدریس خوب، بخش دوم
ضرورت روش های فعال تدریس
نشانه های تدریس خوب
روش تدریس تعاملی

نتایج گسترش وب 1 و 2 در حوزه جامعه و سیاست

شما هم حتما مخاطب یکی از چالش‌هایی که این روزها شبکه‌های اجتماعی آن را اشاعه داده‌اند، بوده‌اید اما فضای سایبری تنها کاربران را مورد چالش قرار نداده است، بلکه با پیشرفت تکنولوژی‌های رسانه‌ای و افزایش ضریب نفوذ رسانه‌های اجتماعی، دولت‌ها نیز در چالشی بزرگ‌تر در برابر این شبکه‌ها قرار گرفته‌اند.

تقریبا از اوایل دهه 80 میلادی که استفاده از رایانه شخصی در جهان شروع شد، زندگی فردی تحت تاثیر این تکنولوژی قرار گرفت پس از گذشت چند دهه، رسانه های نوین فراتر از حوزه فردی جوامع را با تحولات گسترده روبرو ساختند و حال با نسل نوین تکنولوژی مانند وب ۲ و ۳؛ شبکه‌های اجتماعی خود تبدیل به دولت های خودگردان و غیر رسمی شده‌اند؛ فیس‌بوک یکی از فعال‌ترین شبکه‌های اجتماعی بیش از یک میلیارد کاربر دارد و این عدد یعنی بیش از جمعیت اکثر کشورهای جهان!

در واقع رسانه‌هایی که قرار بود رکن چهارم دموکراسی باشند با پیشرفت تکنولوژی، حال خود حاکمیتی مستقل تبدیل شده‌اند که دیگر تنها مسئولین را به چالش نکشیده و به نقش نظارت خود اکتفا نمی‌کنند بلکه دولت‌ها و حاکمیت آن‌ها را به چالش کشیده و در پازل وظیفه هدایت و رهبری خود، هویت‌ها و افکار عمومی را در سطح جهانی سمت و سو داده و تغییر می‌دهند.

این مسئله زمانی مهم جلوه می‌کند که به فضای سایبر به مثابه یک کوه یخ نگاه کنیم. فضایی که شما در جایگاه یک کاربر با دسترسی به پلتفرم‌های گوناگون به‌عنوان فضایی عمومی و برخط برای تولید یا استفاده محتوا، انتقال دیتا و بازی و سرگرمی بدان می‌نگرید در پس خود دنیایی از اطلاعات دارد که یک مدیریت محتوا و اطلاعات قوی و هدفمند بر پایه یک زیر ساخت گسترده در آن وجود دارد؛ فضایی که هر روز بیشتر معنای عصر ارتباطات و اطلاعات را مشخص کرده و شکل می‌دهد.

در این فضا که طبق پیش بینی‌ها تا سال 2020 بیش از 1.5 گیگابایت شخصی تولید خواهد شد و قطعا چندین برابر این حجم جابجایی اطلاعات صورت خواهد گرفت، سازمان‌هایی وجود دارند که حاکمان تکنولوژی رسانه‌ای هستند. آن‌ها به اطلاعات دسترسی دارند و اطلاعات قدرت است.(1)

در واقع شرکت‌های چند ملیتی با تملک بر اینترنت به‌ویژه زیر ساخت‌ها و بسترهای تعاملی با تکیه بر اطلاعات قدرت پیدا کرده و دولت‌هایی بنا نهاده‌اند که طعنه به دولت‌های رسمی و سیاسی زده، در برابر آن‌ها قرار گرفته و در حال به چالش کشیدن حاکمیت‌های ملی هستند.

با توجه به این روند همگام با گسترش ارتباطات و رسانه‌های نوین و تسلط بیشتر بر فضای مجازی، قدرت آینده در دست کسانی خواهد بود که توانایی تولید و گردآوری اطلاعات، نگه‌داری، تحلیل و توانایی انتقال و استفاده‌های هدفمند از آن را دارند. این توانایی در تاثیر شبکه‌های اجتماعی در تغییر هویت‌های ملی، نگرش‌ها، رفتارها و در یک کلام سبک زندگی افراد قابل مشاهده و مطالعه است.

برای مثال تاثیر آن‌ها در تغییر ادبیات گفتاری نسل جوان، نوع روابط اجتماعی و حتی تصمیم گیری‌های سیاسی افراد قابل مشاهده است که نمونه‌های آن را در رویکرد تبلیغات انتخاباتی مجلس دهم در ایران(تلگرام) و انتخابات 2016 در آمریکا (توئیتر) دیده شد.

در پی رشد رسانه‌های اجتماعی برخی کارشناسان، معتقدند که کشورهای جدید سایبری با منافع و علایق مشترک، در حال ظهور هستند. پیش بینی‌ها بـرای آیـنده فضای مجازی این گونه است که می‌تواند کشورها را در عین اینکه از نظر سرزمینی و جغرافیایی، متحد و یکپارچه هستند، در فضای مجازی تجزیه کرده و شهروندان آن با حضور در فضای مجازی، تابعیت کشوری مجازی و نوپدید را دریـافت کـنند و از حمایت‌ها و همراهی‌های اتباع و افکار عمومی و حاکمان آن کشور به صورت مجازی برخوردار شوند.(2)

البته این اعتقاد پیش‌بینی جدیدی نیست، بلکه "مارشال مک لوهان" در دهه 90 میلادی حرف از تشکیل دهکده جهانی به میان آورده بود. آنچه اکنون در دهه اخیر ملموس است، شبکه‌های اجتماعی افراد را در یک تغییرهویت و رفتار به سمت فرهنگی  واحد می‌برند. این دولت‌های جدید فرهنگ و قواعد خود را دارند. یقینا نظام ارزشی این دولت‌ها تحت نظارت و هدایت کدخدا این دهکده خواهد بود، اما کدخدا کسی جز غول‌های رسانه‌ای نیستند که آن‌ها هم  اکنون تحت مالکیت و مدیریت افرادی پرورش یافته و تحت نظام فکری کاپیتالسیم و لیبرال دموکراسی قرار دارند.

دولت‌های اینترنتی! که این روزها در مقابل دولت‌های سیاسی قد اعلم کرده‌اند، نه تنها حوزه فرهنگ، که حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی را هم به چالش کشیده‌اند، تاثیر ارزهای مجازی مانند بیت کوین در اقتصاد جهانی و نظام مالی کشورها نمونه‌ای بارز از این مورد است.

کارشناسان در تاثیر منفی شبکه‌های اجتماعی و تضعیف حاکمیت‌های ملی به موارد زیر رسیده‌اند:
1/ کاهش نقش دولت‌ها در تسلط بر اتباع خود 
2/ ایجاد تغییرات فرهنگی، اجتماعی و روانی در میان ملت‌ها اشاره کرده‌اند که می‌توان مواردی دیگر به آن‌ها اضافه کرد:
3/ دستیابی به بیگ دیتا و استفاده‌های هدفمند از اطلاعات کاربران
4/ دستیابی به اطلاعات رسمی و نفوذ اطلاعاتی
5/ قدرت گیری در جنگ سایبری با استفاده از این نفوذ(3)

البته غول‌های رسانه‌ای و جریانات حاکم یا تاثیرگذار بر آن‌ها تنها با تسلط بر حوزه وب 2 قدرت خود را افزایش نمی‌دهند بلکه با ورود به حوزه وب 3 و سایر تکنولوژی‌ها مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و "نوروساینس مدیا" بیش از گذشته حاکمیت فرا ملی ایجاد کرده و دولت‌ها را تضعیف خواهند کرد.

دولت‌های سایبری- شبکه‌های مبتنی بر کاربران گاهی تا جایی دولت‌های رسمی را باچالش مواجه می‌کند که مجبورند دست به دامان شرکت‌های مالک شده تا با اعمال نفوذ (دست کاری در فضای اطلاعاتی)  فضا را به نفع خود مدیریت کنند. گاهی هم برای منفعت طلبی با این شرکت‌ها وارد مذاکره و شراکت می‌شوند مانند خرید اطلاعات یا جریان سازی اطلاعات و... .

البته بیش از این برنامه آن‌ها مالکیت و یا تاثیر بر روند اداره این نوع شرکت‌ها است. ورود جریان صهیونیسم بین‌الملل و شرکا به رسانه‌داری و مدیریت رسانه‌ها -مانند مرداک- طلال و غیره، به خوبی در فرهنگ‌های رواج یافته در دهکده جهانی متاثر از رسانه‌ها خود را نشان می‌دهد. جهانی شدن به‌طور عمیقی با رسانه‌ها  پیوند دارد و رسانه‌ها با فرهنگ لیبرالیسم و سرمایه‌داری!

البته بیش از این برنامه آن‌ها مالکیت و یا تاثیر بر روند اداره این نوع شرکت‌ها است. ورود صهیونیسم بین‌الملل و شرکا به حوزه مالکیت رسانه و مدیریت آن مانند "مرداک"، "ولید بن طلال" و ... خود را در رویکردهای تولید محتوا، مدیریت اطلاعات نشان می‌دهد. جهانی شدن به‌طور عمیقی با رسانه‌ها پیوند دارد.

رسانه‌ها تامین منافع سرمایه‌داری را تنها با تولید با اطلاعات شکل نمی‌دهند بلکه نگه‌داری اطلاعات، مدیریت انتشار و عوامل متعدد دیگر مبتنی بر فناوری‌های نوین که در بستر سرویس‌های مستقر در کشورهای دیگر است برای این هدف نیز مورد استفاده است، از جمله تاثیرات آن این است که بیش از پیش کنترل و نظارت بر هیجانات اجتماعی و رصد جریان‌های سیاسی، از دسترس خودی‌ها خارج می‌شود و بیگانگان با تحلیل محتواها زمام افکار عمومی را به‌دست می‌گیرند، به همین منظور این رسانه‌ها بهترین محمل برای اجرای سیاست‌های استعمار فرا نو و قدرت نرم هستند.(4)

امروزه با کنارگذاشتن راه‌کارهای موقت باید در پی راه‌اندازی یک شبکه ملی کارآمد و قدرت‌مند باشیم تا در بلند مدت به توانایی رقابت با شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های قدرتمند خارجی نائل آییم.

پی‌نوشت:
1- در سال ۲۰۲۰ هر کاربر اینترنت روزانه ۱.۵ گیگ دیتا تولید می‌کند، خبرآنلاین
2- فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و حاکمیت
3- ارتباطات جهانی و حاکمیت ملی، جام جم آنلاین
4- فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و حاکمیت

برای انگیزه‌بخشی به کارکنان خود هدفی باورپذیر، دائمی و عملی تعیین کنید

در یک نظرسنجی جهانی از مدیران ارشد که مجله کسب‌وکار هاروارد انجام داده، پاسخ‌دهندگان در مورد اهمیت هدف شغلی اتفاق نظر داشتند: ۸۹ درصد گفته‌اند که حس قوی داشتن هدف جمعی، عامل رضایت کارکنان است؛ ۸۴ درصد گفته‌اند هدف داشتن می‌تواند بر توانایی یک سازمان برای متحول کردن خودش اثرگذار باشد و ۸۰ درصد موافق بوده‌اند که این هدف به افزایش وفاداری مشتری کمک می‌کند.

یکی از شرکت‌هایی که خیلی‌ها به‌خوبی آن را می‌شناسند، این موضوع را جدی گرفت و به کار بست. مدیران ارشد شرکت در طول یک جلسه هفتگی توضیح دادند که چگونه محصولات دارویی آنها نه تنها عامل سودآور بوده، بلکه نتایج عمومی خوبی برای بیماران به دنبال داشته است. یکی از این مدیران ارشد، بیماری را معرفی کرد که یکی از داروهای شرکت جان او را نجات داده بود.

بعد از پایان جلسه، واکنش کارکنان، آن چیزی نبود که مدیریت امیدش را داشت. خیلی از آنها اظهار تردید می‌کردند و برخی هم عصبانی بودند. یکی از کارمندان گفته بود: «او پای یک بیمار را وسط کشیده تا احساسات ما را تحریک کند و متقاعدمان کند بیشتر کار کنیم؟» تلاش مدیران ارشد که از روی حسن‌نیت صورت گرفته بود، در برابر کارمندان نتیجه‌ای کاملا عکس داشت.

تجربه نشان داده امثال این شرکت‌ها کم نیستند. حتی اگر بیشتر سازمان‌ها اهمیت هدف داشتن را بدانند، تعداد خیلی کمی از آنها می‌دانند که چطور در عمل، استفاده درستی از آن داشته باشند.

طبق نظرسنجی مدرسه کسب‌وکار لندن، تنها ۳۸ درصد رهبران سازمانی گفته‌اند که کارکنان آنها درک واضح و روشنی از هدف سازمانی دارند. مطالعه دیگری نشان داده بیش از ۸۷ درصد نیروی کار آمریکا این احساس را دارند که نمی‌توانند از همه پتانسیل خود در کار استفاده کنند، چون اشتیاق کافی برای کارشان ندارند.

بر اساس نظرسنجی‌های جهانی موسسه گالوپ، حدود ۷۰ درصد کارکنان احساس می‌کنند اشتیاق یا تعهد چندانی نسبت به کارشان ندارند. ۱۷ درصد این گروه کاملا به کارشان بی‌تعهد و حتی از کارشان بیزار بودند. برخی از آنها هم ترجیح می‌دادند خلاف اهداف شرکت کار کنند.

تحقیقات و تجربیات موسسات مختلف، نشان می‌دهد تلاش شرکت‌ها برای تعیین هدف، به روش غلطی انجام می‌شود که این موضوع نتیجه عکس می‌دهد و به نگرانی‌های بزرگ‌تری منتهی می‌شود.

در اینجا سه P هدف تعریف شده است. اول اینکه هدف باید باورپذیر (plausible) باشد: اگر هدف سازمان یک سنگ بزرگ باشد، یعنی مبالغه‌آمیز باشد و از کارهای روزانه یک کارمند دور باشد، به احتمال زیاد به جای اشتیاق، تردید و بدبینی ایجاد می‌کند. دوم، هدف باید دائمی (permanent) باشد: هدف باید از نظر ساختاری و سیستمی جزئی از سازمان باشد، نه اینکه فقط برای یک مورد مشخص کاربرد داشته باشد. سوم، هدف باید عملی (practical) باشد: انگیزه دادن به کارکنان تنها در صورتی امکان‌پذیر است که آنها هم بدانند برای رسیدن به هدف دقیقا باید چه کاری انجام دهند.

اگر این سه ویژگی به درستی اجرایی شوند، تعیین هدف بسیار بیشتر از آنچه خیلی از مدیران انتظار دارند، نتیجه‌بخش خواهد بود؛ در این صورت هدف پیش‌رونده خواهد بود و کارکرد سازمان را ارتقا خواهد داد. بهتر است هرکدام از موارد را بیشتر توضیح دهیم.

۱- هدف باید باورپذیر باشد

مدیران شرکت‌ها اغلب تصور می‌کنند که باید با توسل به هدف نوع‌دوستانه، به کارکنان خود انگیزه بدهند. به همین دلیل است که شرکت لگو می‌خواهد «معماران آینده را پرورش بدهد» یا استارباکس می‌خواهد «الهام‌بخش و پرورش‌دهنده روحیه بشر باشد» یا Airbnb ادعا می‌کند که قصد دارد «به افراد امکان دهد دوستان جدید در فرهنگ‌های مختلف پیدا کنند.»

اما حس هدف داشتن، لزوما از آمال اجتماعی والا نمی‌‌آید و برای خیلی از افراد، این‌گونه هدف‌ها فاصله زیادی با واقعیت‌های روزانه آنها دارند. حس هدف داشتن وقتی متبلور می‌شود که کارمندان بدانند شغل‌شان بر افراد دیگر و محیط چه اثری دارد.

آزمایشی که ریان بوئل، استادیار مدرسه کسب‌وکار هاروارد انجام داد را در نظر بگیرید. در رستوران‌ها و کافه‌ها، معمولا سرآشپزها و مشتریان همدیگر را نمی‌بینند. بوئل در آزمایش خود، یک iPad را در نظر گرفت که سرآشپز می‌توانست فردی را که سفارش غذا می‌دهد داخل آن ببیند. بوئل و تیمش هم به‌عنوان ناظر در آشپزخانه فعالیت می‌کردند. با این کار، نسبت به شرایط قبلی، میزان رضایت مشتری ۴/ ۱۴ درصد افزایش یافت.

زیر نظر گرفتن مشتری، باعث شد کارکنان قدردان‌تر و باانگیزه‌تر شوند. محققان همچنین متوجه شدند شیوه کار سرآشپزها تغییر کرده است: آنها به‌جای اینکه پیش‌ پیش تخم‌مرغ‌ها را بپزند، برای هر مشتری تخم مرغ تازه آماده کردند. هدف مستقیم و باورپذیر آماده کردن مواد غذایی تازه، این بود که غذایی با کیفیت بهتر جلوی مشتری گذاشته شود. اما در مقابل، آیا برای یک کافی‌من استارباکس، «پرورش روحیه انسانی» هدفی باورپذیر است؟

در یک تحقیق دیگر، آدام گرنت، استاد وارتون، بر تیمی از ۶۰ تامین‌کننده کمک هزینه تحصیلی برای دانشگاه‌ها متمرکز شد. یک مدیر ارشد برای تعدادی از این تامین‌کنندگان در مورد اهمیت آموزش در جامعه و اهمیت کار آنها برای تحقق چنین هدفی، یک سخنرانی ایدئولوژیک و برجسته‌ ارائه داد. گرنت عملکرد هرکدام از این تامین‌کنندگان مالی را به مدت بیش از دو ماه پیگیری کرد. هیچ تغییری حاصل نشده بود.

در مقابل، وقتی یک گروه متفاوت از تامین‌کنندگان کمک هزینه تحصیلی دانشگاه، به‌طور مستقیم با یکی از دانشجویانی که از این کمک‌هزینه استفاده می‌کند، در مورد نتایج عملی گرفتن کمک مالی صحبت کردند و به آنها توضیح داده شد که چگونه کمک هزینه‌های تحصیلی به دانشجویان امکان داده در دانشگاه شرکت کنند یا برای تحصیل به خارج از کشور بروند، میزان کمک مالی که توانستند جمع کنند ۲۹۵ درصد افزایش یافت. تعامل چهره‌ به چهره با دانشجویان، اثر اقدامات آنها را تصریح کرده بود.

۲- هدف باید دائمی باشد

مدیران شرکت‌ها اغلب هدف را چیزی می‌دانند که یک‌بار در موردش صحبت شود؛ یک ارائه خوب در جلسه، دیدن فیلمی از یک مشتری راضی، یا یک برنامه‌ریزی برای فروش. این موقعیت‌های خاص همگی ناشی از نیت خوب هستند، اما این مداخله‌های برنامه‌ریزی شده اثری طولانی و ماندگار بر کارمندان ندارند. برای اینکه هدف اثری ساختاربندی شده بر کار داشته باشد، باید بخشی از کارهای روتین روزانه ما باشد، نه یک وقفه موقت یا نکته‌ای که در موقعیت‌های خاص چیزی را یادآوری کند.

همچنین هدف همیشه یک موضوع بیرونی برای سازمان نیست و می‌تواند به کارکنان یا دیگر ذی‌نفعان سازمان ربط داشته باشد. مجموعه تئاتر سادلرز ولز (Sadler’s Wells) در لندن را در نظر بگیرید. حدود ۱۰ سال پیش، آلیستر اسپالدینگ، مدیرعامل تازه این تئاتر، متوجه شد بین هنرمندان تئاتر و پرسنل پشتیبانی (مسوولان فروش بلیت، امور بازاریابی، آماده‌سازی صحنه و غیره) هیچ ارتباطی وجود ندارد. روحیه کارکنان پایین بود و حتی چند مورد اختلاف و درگیری هم اتفاق افتاده بود. نگرشی که کارمندان تئاتر به هنرمندان داشتند، بر تمرین‌ها و آماده‌سازی آنها برای اجرا اثر گذاشته بود. اسپالدینگ به این نتیجه رسید که یکی از دلایل اصلی این وضعیت این بود که دو گروه به‌ندرت برخورد نزدیکی با هم داشتند. کارکنان بخش پشتیبانی کارهایشان را در طول روز انجام می‌دادند و بازیگرها معمولا شب‌ها سر تمرین و اجرا می‌آمدند. اسپالدینگ تصمیم گرفت این موقعیت را تغییر دهد.

از آنجا که اجراکننده‌ها عمدتا از بیرون تئاتر می‌آمدند و مربوط به شرکت‌های مستقلی بودند، اسپالدینگ تصمیم گرفت کاری کند که آنها در طول روز در ساختمان رفت و آمد داشته باشند. او برنامه‌ای طراحی کرد که بر اساس آن مکان‌های اداری به‌صورت رایگان در اختیار هنرمندان قرار می‌گرفت. همچنین آنها می‌توانستند به استودیوهای تمرین، کافه و سایر امکانات تئاتر، دسترسی دائم داشته باشند و از اتاق‌های تئاتر سادلرز ولز برای برگزاری جلسات کاری استفاده کنند. به این ترتیب، تعامل بین هنرمندان و پرسنل اداری و پشتیبانی به تدریج بیشتر شد و یک نظم مشخص پیدا کرد. موفقیت هنری و تجاری تئاتر هم روز به روز بیشتر شد و تعداد مخاطبان تنها ظرف چهار سال از ۳۶۰ هزار نفر به ۴۷۰ هزار نفر افزایش یافت.

هدف باید بر اساس یک مبنای ساختاری در سازمان ایجاد شود. وقتی افراد اثر کارشان را طبق یک روال مداوم تجربه می‌کنند، عادت‌های کاری و روزمره آنها هم به تدریج سازگار می‌شود. در نهایت، عملکرد سازمانی به این شکل با هدفی که تعیین کرده‌اید، در یک راستا قرار می‌گیرد.

۳- هدف باید عملی باشد

القای حس هدف، فقط این نیست که به کارکنان انگیزه بدهید، بلکه باید مسیر را هم برای آنها مشخص کنید. کارمندان باید بخواهند که کاری انجام دهند و نیز باید بدانند چطور آن کار را انجام دهند. به‌عنوان مثال، شرکت‌هایی که به کارکنان خود انگیزه می‌دهند تا سبک زندگی سالم‌تری داشته باشند، به‌طور واضح ناکارآمد هستند. کارکنان این نوع شرکت‌ها می‌دانند هدف چیست، اما بیشتر آنها نمی‌توانند تغییرات لازم را در زندگی خودشان اعمال کنند. در کنار تعیین هدف، یک مسیر واضح و روشن می‌تواند کارآیی هدف را بالا ببرد.

در شهرهای کلارکسبرگ و بریج‌پورت در ایالت ویرجینیای غربی آمریکا، نرخ مر‌گ‌ومیر ۱۳ درصد بالاتر از میانگین کشوری است. یک برنامه سلامت که برای این شهرها تدوین شد این بود که به افراد بگوید «سالم‌تر زندگی کنند» و بر این اساس، به‌طور خاص بر تغییر عادت خوردن شیر پرچرب به شیر کم‌چرب، متمرکز شدند. بعد از راه افتادن این کمپین، سهم بازار شیر کم‌چرب دو برابر شد. بنابراین، از آنجایی که مردم به سختی رفتارشان را برای رسیدن به هدفی که در ذهن دارند تغییر می‌دهند، این هدف باید همراه با یک راهنمایی عملی باشد تا آنها را وادار به عمل کند.

پروفسور کلادین گارتنبرگ به همراه تیمی در مدرسه وارتون، از ۴۵۰ هزار پاسخ در یک نظرسنجی در مورد دیدگاه‌های نیروی کار از کارفرماهای خود برای ایجاد یک هدف شرکتی، استفاده کرد. در ابتدا، هدف کاملا بی‌ربط به نظر می‌رسید و با عملکرد شرکت هم‌خوانی نداشت. اما در نهایت مشخص شد شرکت‌هایی که هدفی والا برای خود تعیین کرده‌اند و این هدف کاملا شفاف است، عملکرد مالی بهتری به نمایش گذاشته‌اند.

این موضوع در مورد شرکت بریتانیایی هورن‌بای (Hornby) که قطارهای اسباب‌بازی تولید می‌کند، به خوبی نمایان است. در اوایل دهه ۲۰۰۰، این شرکت در آستانه ورشکستگی بود. فرانک مارتین، مدیر عامل تازه‌وارد، به جای اینکه بخواهد فقط اسباب‌بازی برای کودکان بسازد، با تمرکز بر مجموعه‌دارها و کلکسیونرها، این شرکت را متحول کرد. او از طریق رویدادها و باشگاه‌های کلکسیونرها، یک روش ارتباط با مشتری جدید معرفی کرد. بنابراین، مسیر استراتژیک شرکت این‌گونه تعیین شد: ۱- ساختن نمونه‌های عالی؛ ۲- برای کلکسیونرهای بزرگسال ۳- به نوعی حس نوستالژی ایجاد کنند. این سه مرحله دقیق، برای کارمندان مشخص کرد که باید کارشان را به چه سمتی ببرند. در پنج سال اولی که مارتین مدیر شد، قیمت سهام شرکت از ۳۵ به ۲۵۰ واحد افزایش یافت.

هدف صعودی می‌شود

وقتی هدف باورپذیر، دائمی و عملی باشد، قدرتمندتر از آن چیزی می‌شود که خیلی از رهبران کسب‌وکار می‌دانند. داشتن یک حس مشخص از هدف، به کارمندان انگیزه و اشتیاق می‌دهد تا رفتارهای خود را تغییر دهند و راه‌حل‌هایی خارج از روتین عادی خود پیدا کنند تا بهتر در خدمت آن هدف باشند. این همان راهی است که خلاقیت و نوآوری را شکوفا می‌کند.

در تحقیقی که مدرسه کسب‌وکار لندن با یکی از استادان استراتژی انجام داده، با متخصصان و مدیرانی در کلینیک‌های مربوط به لقاح آزمایشگاهی (IVF) در انگلستان، مصاحبه‌هایی صورت گرفت. در این صنعت به شدت رقابتی، فشارهای تجاری زیادی وجود دارد، اما برخی از پزشکان، حس واضح و مشخصی از هدف در کار خود دارند. آنها کار کردن با موردهای پیچیده که به تعاملات منظم با بیمار نیاز دارد را دوست دارند تا موردها و مشکلات خاص را شناسایی کنند و بهترین روش درمان آنها را کشف کنند. این پزشکان با تیم تحقیقاتی مذکور در مورد هیجان «رمزگشایی از یک مورد پیچیده و سخت» صحبت کردند.

پزشکان از طریق کار با بیمارهایی که شرایط پیچیده‌ای دارند، فرآیند درمان را شروع می‌کنند. یکی از مشاورین IVF می‌گوید: «وقتی با یک مورد سخت و شرایط آزمایشگاهی پیچیده برخورد می‌کنید که روند استاندارد در مورد آن جواب نمی‌دهد، چه کار می‌کنید؟ روش کار را تغییر می‌دهید، با پارامترهای مختلف بازی می‌کنید و دوزها و تناوب استفاده از داروها را تغییر می‌دهید تا جواب بگیرید.»

مدل‌های آماری این تحقیق نشان داد که این نوآوری‌ها، عملکرد تیم پزشکی را در مورد بیماران آینده هم ارتقا می‌دهند. به‌طور کلی، نرخ موفقیت یک کلینیک تا ۱۲ درصد ارتقا می‌یابد. همچنین، متخصصان IVF برای به اشتراک‌ گذاشتن کارهای خود، جلسات رو در رو برگزار می‌کنند. افزایش ارتباط افراد، دانش آنها را در مورد تخصص‌ها و تجربه‌های یکدیگر بالا می‌برد و از کار انفرادی جلوگیری می‌کند و موفقیت کلی کلینیک تا حد چشمگیری بیشتر می‌شود – گاهی بیش از دو برابر.

همان‌طور که این موارد نشان می‌دهند، حس هدف داشتن کارکنان، فراتر از انگیزه دادن به آنها برای سخت‌تر کار کردن است. هدف می‌تواند افراد را تشویق کند که برای بالا بردن رضایت مشتریان، بیماران و سایر ذی‌نفعان، از خودشان نوآوری داشته باشند. و برآیند این موضوع یعنی داشتن یک سازمان کارآمدتر.

کتاب راز پنهانی و رمز پیدایی

تالیف دکتر سید محمد بنی هاشمی

موضوع کتاب :

غیبت طولانی امام عصر علیه السلام و دلایل عقلی و نقلی آن

شرایط لازم یا کافی برای رفع غیبت یا ظهور آن حضرت

علاوه بر آنکه راز پنهانی آن امام قابل کشف نیست، رمز پیدایی آن حضرت نیز تنها به دست خداوند متعال قابل گشودن است و بین این رمز و آن راز هیچ گونه ارتباطی -که قابل کشف با عقل عادی بشر باشد-وجود نداری.

لطفا جهت دانلود کتاب به فایل پیوست مراجعه شود.

چه چیز مرا از امام خویش محروم کرد؟

هم اکنون که ما در زمان غیبت امام زمانمان ارواحنا فداه به سر می  بریم و از نعمت دیدار حضرت محروم هستیم، این سؤال گاهی به ذهن می  آید، که چرا ما نباید مانند پیشینیان از محضر امام زمانمان بهره ببریم؟

اعظم کارگرشریف - بخش مهدویت تبیان

هم اکنون که ما در زمان غیبت امام زمانمان ارواحنا فداه به سر می  بریم و از نعمت دیدار حضرت محروم هستیم، این سؤال گاهی به ذهن می  آید، که چرا ما نباید مانند پیشینیان از محضر امام زمانمان بهره ببریم؟ ضرورت و اهمیت این بحث آن قدر روشن است که نیازی به بیان ندارد؛ زیرا انسانی که مهمترین هدفش، دستیابی به کمال و قرب الهی است، قطعا بدون امام و مقتدا موفق نخواهد شد. چه چیز از این مهمتر و حیاتی  تر که انسان محضر ولیّ خدا و امام زمانش را درک کند و برای رسیدن به آن هدف مهم از وجود امام معصوم بهره مند گردد؟ بنابراین باید به دنبال پاسخ این سوال بود که چه چیزی مانع ظهور حضرت ولیّ عصر ارواحنا له الفدا شده است؟

اخباری که انتظارش را نداریم

اولین چیزی که در این مورد به ذهن می رسد این است که آیا اعمال ما شیعیان می تواند در امر ظهور و زمان آن تأثیر داشته باشد؟ برای پاسخ به این سؤال به سراغ روایات می رویم، امام کاظم علیه السلام فرمودند: «اذا غَضِبَ الله تبارکَ و تَعالی علی خَلقِه نَحّانا عَن جَوارِهِم؛ زمانی که خداوند تبارک و تعالی بر خلقش غضب می  کند ما را از همجواری ایشان دور می  گرداند.»  در این حدیث علت دوری امام از امت، غضب خداوند بیان شده است و غضب خداوند در اثر نافرمانی و گناه مردم می باشد. حضرت بقیة الله علیه السلام در بخشی از  نامه و توقیعی که به شیخ مفید (ره) نوشتند، فرمودند:
«... چنانچه شیعیان ما که خدا به طاعت خود موفّقشان بدارد- قلباً در وفاى به عهدشان اجتماع مى کردند نه تنها سعادت لقاى ما از ایشان به تأخیر نمى افتاد، كه سعادت مشاهده ما با شتاب به ایشان مى رسید و اینها همه در پرتوی شناخت كامل ما و صداقت محض نسبت به ما مى باشد، بنابراین هیچ چیز ما را از ایشان محبوس نمى دارد جز اخبارى كه از ایشان به ما مى رسد و ما را مكروه و ناراحت مى سازد و از ایشان انتظار نداریم، و تنها از خدا باید یارى خواست و او براى ما كافى و نیكو كارگزار و پشتیبانى است، و صلوات و سلام خداوند بر آقا و سرورمان؛ بشیر و نذیر؛ محمّد و آل پاكش باد.»

دلیلی محکمتر از این نیاز نداریم که خود حضرت علیه السلام علت محقق نشدن ظهور و دوری امام از شیعیان را اعمال و رفتاری می دانند که باعث ناراحتی حضرت می شود و می فرمایند رفتاری که ما انتظارش را نداریم از ایشان به ما می رسد.

دلیلی محکمتر از این نیاز نداریم که خود حضرت علیه السلام علت محقق نشدن ظهور و دوری امام از شیعیان را اعمال و رفتاری می دانند که باعث ناراحتی حضرت می شود و می فرمایند رفتاری که ما انتظارش را نداریم از ایشان به ما می رسد، که مسلماً همان گناهان ما می باشد، البته در این قسمت از نامه امام به سه نکته اشاره فرمودند:

اول: تفرقه و جدایی امت شیعی
دوم: عدم معرفت و شناخت، نسبت به امام زمان علیه السلام (و جاهل بودن به حق آن حضرت(
سوم: اعمال ناشایست شیعیان

اول: تفرقه و جدایی امت

امام مهدی علیه السلام می فرمایند: «اگر شیعیان در وفای به عهدشان متحد می شدند سعادت لقاى ما از ایشان به تأخیر نمى افتاد.» متأسفانه جدایی شیعیان از یکدیگر و عدم اجتماعشان بر اهداف واحد، از اَن اسبابی است که شیعیان را از نصرت و یاری امام زمانشان مشغول گردانیده است. آنها عمده تلاش خود را صرف امور بین خودشان می  کنند و امامشان را تنها رها کرده  اند، این تفرقه و جدایی موجود میان شیعیان با آنچه حضرت مهدی علیه السلام طلب می کند در تناقض است؛ چون آنچه مطلوب حضرت است اجتماع و اتحاد و یکپارچگی امت شیعی می باشد.

دوم: عدم شناخت امام زمان

اما در مورد معرفت باید گفت، تا شناخت کامل نسبت به امام معصوم نباشد اطاعت و تسلیم صورت نمی گیرد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «کسی که بمیرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت از دنیا می رود و قطعا زندگی و حیات او هم در جهل و جاهلیت خواهد بود.»  
مامون رقی روایت می  کند: نزد آقایم امام صادق علیه السّلام بودم که شخصی به نام «سهل بن حسن خراسانی» رسید، سلام كرده و نشست. عرض كرد یابن رسول الله ! شما رئوف و مهربان هستید، چرا از حق خود دفاع نمی  كنید؟ چه چیزی مانع این امر است؟ در صورتی  كه بیش از صدهزار شیعه شمشیرزن دارید!
حضرت فرمودند: ای مرد خراسانی بنشین، سپس حضرت امر كردند، تا تنور را روشن كنند، وقتی تنور برافروخته شد، حضرت رو به مرد خراسانی نموده و فرمود: بلند شو و داخل تنور شو.
در این هنگام مرد خراسانی ترسید و عرض كرد: یابن رسول الله ! مرا با آتش مسوزان، از من درگذر، ...
حضرت فرمودند: تو را بخشیدم.
در این هنگام یكی از اصحاب امام صادق علیه السّلام به نام «هارون مكی» وارد شد در حالی  كه كفش خود را با انگشت گرفته بود. خدمت آن  حضرت رسید و سلام كرد. امام علیه السّلام جواب سلام او را داد و فرمود: نعلین را از دست خود بینداز و برو داخل تنور...
هارون مكی، نعلین را انداخت و داخل تنور شد. امام علیه السّلام شروع كرد با مرد خراسانی صحبت كردن و از اوضاع خراسان از او  پرسیدن و ... سپس گفت ای خراسانی برو و داخل تنور را نگاه كن.
مرد خراسانی به طرف تنور رفت و دید كه «هارون مكی» چهار زانو در تنور نشسته است. امام علیه السّلام از مرد خراسانی سئوال كرد: از این یاران در خراسان چند نفر پیدا می  شود؟
مرد خراسانی عرض كرد: به خدا قسم یك  نفر هم نیست.

متأسفانه جدایی شیعیان از یکدیگر و عدم اجتماعشان بر اهداف واحد، از اَن اسبابی است که شیعیان را از نصرت و یاری امام زمانشان مشغول گردانیده است. آنها عمده تلاش خود را صرف امور بین خودشان می  کنند و امامشان را تنها رها کرده  اند، این تفرقه و جدایی موجود میان شیعیان با آنچه حضرت مهدی علیه السلام طلب می کند در تناقض است

امام علیه السّلام فرمودند: ما تا زمانی كه پنج نفر یاور این چنینی نداشته باشیم قیام نخواهیم كرد. ما خودمان موقعیت مناسب را بهتر می دانیم.
بنابراین امام صادق علیه السّلام طبق این روایت، فرق شیعه و یاور واقعی امام با مدعیان یاوری را در «تسلیم بودن و اطاعت محض» در برابر امام معصوم دانستند. اینجاست که اهمیت معرفت و شناخت امام روشن می  شود، چرا که معرفت امام، راهی به سوی تسلیم محض شدن در برابر آن بزرگوار است. امام صادق علیه السلام فرمودند: «بنده تا زمانى كه خدا و رسول خدا و همه امامان و امام زمان خود را نشناسد، و به او باز نگردد و تسلیم نشود، مؤمن نیست.» سپس فرمود: «چگونه ممكن است كسى نسبت به نخستین (امام اول و جریان امامت) جاهل باشد و بازپسین را (امام زمان خود را) بشناسد؟» 
پس تسلیم محض بودن در برابر امام معصوم ممکن نخواهد بود مگر بعد از تحصیل معرفت نسبت به آن حضرت، بنابراین برای اینکه این صفت و خصوصیت نیکو در شخص پیدا شود لازم است که نسبت به امام زمان خویش معرفت پیدا کند چون رسیدن به مقام تسلیم قبل از تحقق معرفت امکان ندارد.

سوم: اعمال ناشایست شیعیان

یکی از مهمترین موانع ظهور که امام به آن اشاره فرمودند اعمالی است که شایسته پیرو اهل بیت علیهم السّلام نیست و آن چیزی جز گناه و نافرمانی الهی نمی باشد، یاران امام زمان علیه السّلام که با آمادگی آنان ظهور محقق خواهد شد، معرفت، شناخت و اعتقاد کامل به امامشان دارند، شب ها را با عبادت به صبح می  رسانند و روزها را با روزه به پایان می  برند و اصلا فکر گناه هم به ذهنشان راه ندارد.
اگر ما ایمان داشتیم که هر لحظه ممکن است آن حضرت علیه السّلام شرفیاب شوند، خانه دل خود را از جمیع گناهان و صفات رذیله و حیوانی و شیطانی و محبت دنیا پاک می کردیم و آن را برای تشریف فرمایی آن عزیز به صفات حمیده مزین می کردیم، زیرا هر مقدار که ما گناهان را ترک کنیم می توانیم ظهور را نزدیکتر کنیم.
خوب است از هم اکنون تصمیم بگیریم در تعجیل ظهور امام زمانمان مؤثر باشیم و با دقت گناهان خود را هر چند کوچک ترک نموده و به دنبال شناخت واقعی امام خود باشیم تا بتوانیم مطیع امر ایشان بوده و قدمی در راه زمینه سازی ظهور برداریم.

نکات مهم برای یک امتحان موفقیت آمیز

آزمون ها به اشکال عملی و کتبی و شفاهی هستند که کتبی آن شامل آزمون های تشریحی و چند گزینه ای است.
در هر صورت نکات مهم در آزمون ها که باید مورد توجه باشد عبارتند از:
۱) برای اینکه خطای کمتری داشته باشیم، بهتر است متن سوال را با دقت بخوانیم و زیر کلید واژه ها خط بکشیم.
۲) همیشه محدودیت زمانی پاسخ به سوالات را به خاطر داشته باشید.
۳) برای موفقیت باید سرعت عمل- دقت و سرعت انتقال مطلب داشته باشیم.
۴) مراحل پاسخگویی به سوال عبارتند از:
▪ خواندن دقیق سوال
▪ تجزیه و تحلیل ذهنی و پاسخ یابی
▪ نگارش متن اولیه پاسخ
▪ بازبینی پاسخ تصحیح احتمالی و ارائه مطلب بصورت مکتوب
۵) برای هر امتحان مجموعه صفحاتی را که باید بخوانید مشخص کنید. و برای آمادگی هر چه بیشتر زمان بندی لازم برای یادگیری را انجام دهید.
۶) اهمیت نسبی مطالبی را که باید امتحان بدهید از نظر دبیر مشخص کنید.
۷) به پرسش ها با تکیه بر نکات کلیدی درس و قسمت های اصلی با یک جمله بندی صریح و بدون ابهام پاسخ دهید.
۸) در صورت خواستن توضیح از پرداختن به جزئیات در کنار کلیات غفلت نکنید.
۹) در آزمون های شفاهی سعی داشته باشید که قبلاًً فن بیان و روان صحبت کردن را بیاموزید.
۱۰) برای موفقیت در آزمون های شفاهی مبتنی بر روخوانی، تمرین روخوانی از متن کتاب را فراموش نکنید. به ویژه در دروسی مثل عربی و زبان و ادبیات که تلفظ صحیح، دقیق و روان لازم است.
۱۱) قبل از امتحان مطلع شوید که آیا بصورت شفاهی و درچه محدوده ای از کتاب امتحان گرفته خواهد شد.
۱۲) سعی کنید مطالب آموختنی را حفظ نکنید، بلکه بفهمید و به زبان خودتان آن را بازگو کنید. تا ضریب فراموشی تان کمتر شود.
۱۳) سعی کنید با ۲ یا ۳ دانش آموز صمیمی و جدی در درس، کارگروه های درسی تشکیل دهید. (خصوصاً در امتحانات شفاهی)
۱۴) در امتحانات تستی سعی کنید آنچه را می دانید بزنید (از شماره یک الی آخر)
▪ آن چه را بر می گزینید بزنید (از طریق حذف گزینه های ناصحیح)
▪ آنچه را که به احتمال زیاد غلط می دانید نزنید و روی آن وقت نگیرید مگر اینکه وقت اضافه داشته باشید.
۱۵) نقطه شروع پاسخ در آزمون ها را خودتان انتخاب کنید یعنی از درس و سوالات ساده مورد علاقه خود شروع کنید، زیرا باعث افزایش اعتماد به نفس و امیدواری شما می شود.
علاوه براینکه التهاب و هیجان منفی اولیه امتحان را مهار می کند و هم چنین باعث صرفه جویی در وقت است.
۱۶) به خاطر داشته باشید که در امتحانات تستی به ویژه کنکور فقط سواد شما را نمی سنجند، بلکه سرعت و دقت شما نیز سنجیده می شود لذا قبلاً در زمینه های سرعت و دقت در تست زنی هم کار کنید.
۱۷) در تست های سرعتی که حافظه و مهارت سرعت انتقال را می سنجد، معمولاً اما نه همیشه، اولین حدس صحیح ترین پاسخ است مگر اینکه:
▪ تمرکز نداشته باشید.
▪ شتاب کرده باشید
▪ بدنه سوال را به خوبی نخوانده باشید.
در پایان بدانید که تلاش و برنامه ریزی در مطالعه و توکل به خدا ضامن موفقیت شما خواهد بود.

مطالب مرتبط:
اصولی که باید در طول امتحان رعایت شوند
اولیا و امتحان فرزندان
رویارویی با امتحان

منبع: میگنا

راه‌های نوین جایگزین شیوه‌های سنتی در تبلیغات فرهنگی می‌شود