کتاب الکترونیکی در ضیافت ضریح

مولف دکتر سید محمد بنی هاشمی

مباحث کتاب:

1-مقوله معرفت: معرفت به مزور و زیارت و آثار و برکات آن

2-نیت و همت: رابطه نیت و معرفت، بعد از تحقق نیت که عمل اختیاری قلبی است نوبت همت به مقدمات عمل است

3-آداب و اعمال زاير به دلالت عقل و وحی

4-قبولی زیارت و اعمال

لطفا جهت دانلود به فایل پیوست مراجعه شود.

«شرط اسلام» در آینه احکام

کدام احکام مشروط به مسلمانی است‌؟ بسیاری از واجبات و محرمات در فقه اسلامی مربوط به عموم مسلمانان است و هر کس مسلمان باشد، مشمول این احکام الهی است. در این موارد «تشیع» شرط حکم نیست و حکم شامل همه مسلمین است:

1. تعریف مسلمان
‌ در اصطلاح فقها، مسلمان بر کسی اطلاق می‌شود که اقرار بر شهادتین داشته باشد؛ اعم از این‌که شیعه باشد یا نباشد. شیخ انصاری‏‌ قدس‌سره می‌گوید: «أنّ مجرد اظهارالشهادتین و فعل‌الصلاة و أخواتها کافٍ فی‌الإسلام؛ (کتاب الطهارة، شیخ مرتضی انصاری/5/‏127) صرف اظهار شهادتین و انجام نماز و امثال آن برای مسلمان بودن کافی است.» آیةالله‌العظمی خویی‏‌ قدس‌سره نیز می‌نویسد: «أنّ الإسلام لا یعتبر فیه الإیمان، و إنّما تترتب أحکام الإسلام علی مجرد إظهار الشهادتین، و بذلک حقنت الدماء و جرت المواریث و جاز النکاح؛ (موسوعة الإمام الخویی/9/‏178) برای صرف مسلمان بودن، ایمان (تشیع) شرط نیست و احکام اسلام به محض اظهار شهادتین بر شخص مترتب می‌شود و به وسیله آن خون‌ها محفوظ، ارث جاری و ازدواج (او با مسلمانان) جایزمی‏گردد.»

2. حفظ جان مسلمان
حفظ جان محترم، موضوع احکام بسیاری است. فقها با ورود در هر باب، حفظ نفس محترمه را اولویت بخشیده، آن‌را بر احکام دیگر مقدم داشته‌اند. بارزترین نفس محترمه، جان مسلمان است؛ اعم از شیعه و غیرشیعه. بنابراین، در وجوب حفظ نفس محترمه، فرقی بین شیعه و غیرشیعه نمی‌باشد. و هم‌چنین وقتی سخن از حرمت مال مسلمان به میان می‌آید، فرقی بین شیعه و غیرشیعه نیست؛ بلکه اموال تمام مسلمانان محترم می‌باشد و تخریب، اضرار و غصب اموال عموم مسلمانان حرام است. همان‌طور که حفظ آبرو و اموال و حقوق مسلمین یک وظیفه فراگیر نسبت به تمام فرق اسلامی است.

3. احکام عقود و ایقاعات
در بیشترین عقود و ایقاعات، مانند خرید و فروش، اجاره، هبه، مشارکت و امثال آن، تشیع و بلکه اسلام در متعاقدین (دو طرف معامله) شرط نیست، البته در مثل ازدواج بحث‌های خاصی است که باید به کتب فقها مراجعه شود.

4. احکام ارث
دیدگاه فقهای شیعه بر این است که مطلق مسلمان از مسلمان ارث می‌برد؛ اعم از این‌که در مذهب موافق باشند یا نه. حضرت امام خمینی‌ قدس‌سره در این زمینه می‌نویسد: «مسلمان‌ها از یکدیگر ارث می‌برند، گرچه در اصول و عقاید مختلف باشند. بنابراین،‌ شیعیان دوازده ‌امامی از دیگران و بالعکس ارث می‌برند و نیز گمراهان از مسلمین، از یکدیگر ارث می‌برند. بله، غلوکنندگان، خوارج، نواصب و نیز کسی که منکر ضروری دین است، اگر توجه به گفته خود دارد، کافر یا در حکم کافر می‌باشد، پس مسلمان از کافر ارث می‌برد؛ ولی کافر از مسلمان ارث نمی‌برد.» (تحریر الوسیله/2/366)

5. احکام حلیت ذبیحه
ذبیحه مسلمان، حلال است؛ اعم از این‌که شیعه باشد یا غیرشیعه. آیةالله‌العظمی سیستانی‏ حفظه‏الله در بحث صید و ذباحه می‌نویسد: «الشرط الثالث: ان یکون المرسِل مسلماً أو بحکمه... (منهاج الصالحین/3/‏261) سوم [از شرایط حلال بودن شکار] این است که فرستنده سگ شکاری، باید مسلمان یا فرزند مسلمان باشد، پس اگر کافر سگ را ارسال کند، گرچه کتابی باشد و نام خدا را ببرد بنابر احتیاط، حلال نیست و فرقی نیست در مسلمان بین زن و مرد و نیز بین شیعه و غیرشیعه. بله، کسانی که نام خود را مسلمان گذارده‌اند؛‌ ولی در واقع کافر می‌باشند (مانند غلات، نواصب و خوارج) صید آن‌ها حلال نیست.»

6. احکام بازار مسلمین
گوشت و سایر اجزای حیوانات که از بازار مسلمان‌ها تهیه می‌شود، محکوم به پاک و حلال بودن است. طبق این قانون (سوق‌المسلمین) فرقی نیست بین بازار شیعیان و غیر آن‌ها. آیةالله ایروانی‌ قدس‌سره در این مورد در دروس تمهیدیه فی القواعد الفقهیه می‌نویسد: آیا حجیت بازار مسلمان‌ها در موردی است که مسلمانان در آن‌جا فقط شیعه باشند؟ هرگز! بلکه حجیت سوق مسلمان شامل تمام فرقه‌های اسلامی می‌شود، به دو دلیل: اول این‌که روایاتی که در مورد ارزش داشتن سوق مسلمین وجود دارد، عام بوده و مختص به فرقه خاصی از مسلمان‌ها نگردیده است. دوم، در زمانی که این روایات از جانب معصومین‏‌ علیهم‌السلام بیان می‌شده، بیشتر مسلمان‌ها غیرشیعه بودند و در آن شرایط ائمه ‏ علیهم‌السلام به سوق‌المسلمین اعتبار بخشیدند. بنابراین، حجیت سوق‌المسلمین عام بوده و شامل شیعه و غیرشیعه می‌گردد.»

7. تجهیز اموات
در وجوب تجهیز میت، تفاوتی بین شیعه و غیرشیعه نیست. شهید اول‌ قدس‌سره در غایةالمراد فی شرح نکت الارشاد جلد 1 صفحه 48 می‌نویسد: غسل میت و بقیه تجهیزات او واجب کفایی است که باید در مورد هر مسلمانی انجام شود، غیر از خوارج و غلوکنندگان، البته غیرشیعه را باید همان‌گونه که خودش معتقد است،‌ غسل داد.»



منبع: خبرگزاری حوزه

 بخش اول هوش های 9گانه گاردنر

محبوبه همت - مرکز یادگیری تبیان

در مطلب قبل دانستیم که گاردنر 9 جنبه هوش را توصیف کرده است، در ادامه به شرح آنها می پردازیم:

مشخصه ها و مؤلفه های این هوش:
 1.دانش آموزانی که این هوش در آن ها مسلط است از مهارت شنیداری بالایی برخوردارند.

2.کلمه ها را چه در گفتار و چه در نوشتار هم از نظر معنایی و هم از نظر ساختار جمله بندی درست به کار می برند.

3.علاقه به خواندن مخصوصاً خواندن داستان و شعر دارند.

4.از بازی با کلمات لذت می برند. مثلاً بازی با کلمات هم قافیه مثال: بگو"هشت"، "بشین برو رشت"، بگو سه، "زنگ مدرسه".

5.از بازی با جمله هایی که به خاطر هم نشینی حرف متنافر تکرارشان سخت و سبب اشتباه می شود لذت می برند، ولی خود در این مورد مهارت داشته، کمتر دچار اشتباه می شوند. مثال: چایی داغه، دایی چاقه یا سه سیخ کباب، سیخی شیش هزار.

6. به ساختار و صدا و معنا در زبان حساس هستند. مثلاً اغلب از تلفظ پدر بزرگ ها، مادر بزرگ ها مخصوصاً لهجه های شهرستانی ایراد می گیرند از هم سالان خود که در تلفظ کلمه ها مشکل دارند ایراد می گیرند، مثلاً تلفظ عسک به جای عکس،تاسکی به جای تاکسی،سرفه به سفره.

7.به راحتی معنا و مفهوم بعضی از لطیفه ها و جوک ها را می فهمند، آن ها را برای دوستان یا بزرگ تر ها تعریف می کنند و از واکنش آن ها لذت می برند.

8.دامنه ی حوزه ی لغات مورد استفاده ی آن ها نسبت به سن آن ها وسیع تر است.

9.کلمه ها و لغاتی که خوانده و شنیده اند در صحبت هایشان به کار می برند.

10.می توانند داستان بسازند، داستان هایی را که شنیده یا خوانده اند دوباره تعریف و باز آفرینی کنند.

11.در تعریف وقایعی که دیده یا شنیده یا خوانده اند مهارت دارند.

12.اسامی مکان، زمان دقیق و جزئیات محل هایی را که دیده اند به خوبی به حافظه می سپارند.

13.از گوش دادن به هر چیزی بیشتر لذت می برند مثلاً: از کتاب های گویا

14.از گفتگوهای شفاهی لذت برده و با دیگران از طریق کلام به راحتی ارتباط برقرار می کنند.

15.بدون آمادگی قبلی قادرند سخنرانی کنند.

16.در آرایه ی گزارش مثلاً گزارش شفاهی سفره های علمی و غیره توانا هستند.

17.در آرایه ی گزارش های کتبی-توضیح و تفسیر داستان لذت می برند.

18.در فعالیت های ادبی مدرسه مثلاً درست کردن روزنامه دیواری کلاس و یا مدرسه شرکت می کنند.

19.به سرعت تایپ کردن را فرا می گیرند.

20.در یادگیری زبان های دوم و سوم غیر از زبان مادری خود استعداد دارند.

21.در یادگیری دروس تاریخی، اجتماعی، انگلیسی نسبت به ریاضی رغبت بیشتری دارند.

22.از گوش دادن به رادیو بیشتر از دیدن تلویزیون لذت می برند.

23.از جمع آوری مجلات و کتب مورد علاقه ی آن ها و انواع سی دی های صوتی لذت می برند.

24.بهترین جایزه برای آن ها خرید یک دستگاه mp3playerیاmp4 است.

25.در جواب گویی به تلفن در منزل چنان چه از طرف والدین منع نشده باشند، پیش قدم هستند.

26.اشعار و ترانه های زیادی را از حفظ می دانند و به همین علت از حافظه  خوبی برخوردارند که روز به روز به توان آن اضافه می شود.

27.علاقه ی زیادی به خرید لوازم التحریر مانند مداد، خودکار، قلم در انواع مختلف دارند.

28.دفتر خاطرات دارند و همیشه خاطراتشان را در آن می نویسند.

29.به زودی در کاربرد علامت های سجاوندی در نوشته هایشان مثل«،.؟:><» مهارت پیدا می کنند.

این دسته از دانش آموزان چنان چه هوش مسلط آن ها توسط آموزگاران و مربیان با تجربه تشخیص داده شود و این مهم می بایست با والدین دانش آموز، مشاوره و در تبیین آن اقام شود تا آن ها بتوانند در راستای رشد و شکوفایی فرزندشان در اوقات فراغت و تعطیلات تابستانی برنامه ریزی کنند. مثلاً
1.ثبت نام در کلاس های زبان خارجی
2.شرکت در کلاس های فن بیان، نمایش و نمایش نامه نویسی
3.کارگاه های داستان نویسی
4.کلاس های آموزش شعر و شاعری
5.آموزش خبرنگاری و ژورنالیسم
6.گویندگی و مجری گری در رادیو و تلویزیون
7.کتاب خوانی و سریع خوانی
8.فن بازیگری و هنر پیشگی
این روند تعامل می بایست در مثلث آموزگار(دبیر و همکاران مدرسه)، دانش آموز و والدین صورت بگیرد.

 مشاغل زیر حرفه هایی است که این افراد در آینده می توانند موفق وسر آمد باشند.
1.سیاست مدار
2.خطیب
3.نویسنده
4.شاعر
5.ناقد ادبی
6.ویراستار
7.داستان سرا وقصه نویس
8.نمایش نامه نویس و سناریست
9.روزنامه نگار
10.زبان دان مسلط به چند زبان بیگانه
11.زبان شناس
12.معلم و استاد دانشگاه
13.گوینده رادیو و تلویزیون
14.مجری رادیو و تلویزیون
15.بازار یاب
16.مشاور
17.وکیل مدافع
18.رهبر گروه، حزب، سازمان
19.کتاب دار
20.گفتار درمان
21.تایپیست
22.مشاور حقوقی

مطالب مرتبط:
هوش های چند گانه ی گاردنر
هوش کلامی، زبانی - بخش اول هوش های 9گانه گاردنر
هوش ریاضی-منطق - بخش دوم هوش های 9گانه گاردنر
هوش دیدی-فضایی-مکانی - بخش سوم هوش های 9گانه گاردنر
هوش موسیقیایی-ریتمیک-موزون - بخش چهارم: هوش های 9گانه گاردنر
هوش حرکتی – جسمی- بخش پنجم هوش های 9گانه گاردنر
هوش برون فردی - بخش ششم هوش های 9گانه گاردنر
هوش درون فردی - بخش هفتم هوش های 9 گانه گاردنر
هوش طبیعت گرا - هوش هستی گرا - بخش هشتم و نهم هوش های 9گانه گاردنر

گریه در متون دینی و مباحث عرفانی؛

گریه و خنده هر دو برخواسته از احساسات انسان هستند، ولی بیشتر مردم خنده را بر گریه ترجیح می‌دهند. در دنیای لذت‌گرایی امروز که ملاک گزاره‌های اخلاقی، به میزان تأمین لذت و غلبه بر درد تعریف می‌شود، گریه و اشک به طور حتم جایگاهی ندارد.

ضرب المثل «مرد که گریه نمی‌کنه!» هم ناظر به مقاومت مردم ایران نسبت به گریه کردن است.

شاید به همین دلایل باشد که شیعیان را مردمانی ماتم‌زده و افراطی در گریه و عزاداری معرفی می‌کنند؛ اما آیا واقعاً گریه دروازه ناامیدی و نشانه افسردگی است و باید تا می‌توانیم از اشک و گریه و هر چیزی که ما را ناراحت می‌کند فاصله بگیریم؟

گریه، سموم بدن را دفع می‌کند

گرچه اعتبار سنجی گزاره‌های دینی با نتایج علوم تجربی درست نیست، ولی گفتن این نکته خالی از لطف نیست که علم پزشکی گریه کردن را رد نمی‌کند، بلکه تا حدی که به حوزه تخصصی خودش یعنی بدن ربط پیدا می‌کند، گریه را حتی مفید می‌داند. به گفته پژوهش‌گران؛ به سبب هورمون کورتیزول که هنگام گریه ترشح می‌شود، سموم بدن دفع شده و سطح ایمنی بدن افزایش می‌یابد.[1]

اما هدف ما در این نوشته، بررسی تاثیرات روحی اشک و گریه است که در ادامه با رویکردهای دینی، عرفانی و اخلاقی به این موضوع می‌پردازیم.

 جایگاه ویژه گریه در آیات و روایات

در آیات و روایات برای گریه خاستگاه گوناگون و هم تاثیرات مهمی ذکر شده است. به طور مثال در یک آیه، منشأ گریه مؤمنین شوق بر معرفت افزایی بیان شده: «و هرگاه آیاتی را که بر پیامبر (اسلام) نازل شده، بشنوند، چشم‌های آنها را می‌بینی که (از شوق،) اشک می‌ریزد، به‌خاطر حقیقتی که دریافته‌اند؛»[2].

و یا در جایی دیگر عامل افزایش خشوع معرفی می‌شود: «آنها (بی‌اختیار) به زمین می‌افتند و گریه می‌کنند و (تلاوت این آیات، همواره) بر خشوع آنان می‌افزاید»[3].

و نیز در روایت نبوی گریه بر گناه تحسین شده است: «خوشا چهره‌ای که خداوند به آن می‌نگرد، در حالی که از ترس خدا بر گناهی که کرده، می‌گرید و جز او کسی از آن گناه آگاه نیست»[4]

اگر مجموع روایات و آیات در این موضوع بررسی شود این مفهوم هم به دست می‌آید که گریه مخالف با لاابالی‌گری و بی تفاوت بودن نسبت به اعمالمان است. کسی که بر اثر عمل زشتی از او سر زده گریه می‌کند یعنی اباحه‌گر نیست و این در جهان اباحه‌گرِ منفعت‌طلبِ امروز نعمتی بزرگ است.

در حدیث دیگری از پیامبر آمده است که گریستن از ترس خدا، کلید رحمت، نشان‌ پذیرش و دَرِ اجابت است»[5]. مولانا نیز جایگاه ما را به کودکی تشبیه می‌کند که برای به دست آوردن شیر، گریه می‌کند و ما هم باید برای به دست آوردن فضل خدا همین کار را انجام دهیم:

تا نگرید ابر کی خندد چمن**تا نگرید طفل کی جوشد لبن
طفل یک روزه همی‌داند طریق**که بگریم تا رسد دایه شفیق
گفت فلیبکوا کثیرا گوش دار**تا بریزد شیر فضل کردگار

گریه نردبانی برای اتصال به معبود

دنیا مملو از عواملی است که غفلت و نسیان ما نسبت به معبود را افزایش می‌دهد. هر چقدر جلوتر می‌رویم، با توجه به تکنولوژی‌های سرگرم کننده و یا حجم عظیمی از اطلاعاتی که از طریق رسانه‌ها وارد مغزها می‌شود، انسان‌ها دیگر فرصت پیدا نمی‌کنند که به معبودشان فکر کنند و این یعنی غفلت؛ غفلتی که خداوند فرمود: «و هر کس از یاد من روی گردان شود، زندگی سخت و تنگی خواهد داشت و روز قیامت، او را نابینا محشور می‌کنیم!»

غفلت از یاد خدا معلول رذایلی همچون دنیا پرستی، مصرف گرایی و طول امل است؛ ویژگی‌هایی که حیات انسانی را با خطر مواجه می‌کند و شاید بتوان از آن به بحران معنویت یاد کرد.

باید از این زندان تن بیرون آمد و این کار جز با ذکر و یاد خدا ممکن نیست؛ یکی از کارهای مؤثر در افزایش توجه به معبود اشک و گریه است.

به تعبیر شهید مطهری؛ در حال گریه و رقّت و هیجان خاص آن، انسان بیش از هر حالت دیگری خود را به محبوبی که برای او می‌گرید نزدیک می‌بیند، و در حقیقت در آن حال است که خود را با او متحد می‌بیند.[6]

بنابراین در راه انقطاع از مخلوق و اتصال به خالق، اشک نقش نردبانی را ایفاء می‌کند که انسان را از عالم ناسوتِ مادی، به ملکوت متعالی وصل می‌کند.

به تعبیر ابن فهد حلی؛ توصیه‌ای که به گریه در هنگام دعا شده، به این دلیل است که گریه در دعا باعث انقطاع به سوی خدای متعال می‌شود.[7]

گریه‌درمانی در علم اخلاق

اما آثار اشک و گریه فقط به مباحث عرفانی ختم نمی‌شود، بلکه در علم اخلاق نیز می‌توان آن را به عنوان وسیله‌ای برای درمان امراض نفسانی تجویز کرد.

یکی از امراض خطرناک نفسانی، قساوت قلب یا به تعبیر دیگر سخت‌دلی است؛ پدیده شومی که بیش از هر زمان دیگری شاهد آن هستیم. قساوتی که جامعه را در منجلاب بی‌رحمی‌ها، خشونت‌ها و سکوت در برابر ظلم فرو می‌برد. در بین نسل بازاری چند دهه گذشته، برخورد نرم و اخلاقی بیشتر بود؛ به طور مثال نقل شده مرشد چلویی روی دخلش تابلویی گذاشته بود که «نسیه و وجه دستی داده می‌شود حتی به جنابعالی به قدر قوه»؛

این نرم‌دلی و برخورد انسان‌دوستانه نسل گذشته، دلایل بسیاری دارد، اما نگارنده معتقد است یکی از مسائلی که قساوت قلب را از آن‌ها دور کرده بود، ارتباط نزدیک آن‌ها با خدا، نماز شب و گریه‌های سحرگاهی بود. بنابراین همانطور که امیرالمومنین در دعای کمیل فرمود، بکا و گریه سلاح مومن است، در برابر رذایل اخلاقی و در برابر مظاهر فریبنده دنیایی.

گریه همچنین انسان را از بی تفاوتی نسبت به مشکلات مردم جامعه نجات می‌دهد؛ به تعبیر مولانا:
هر که او بیدارتر، پر دردتر**هر که او آگاه‌تر، رخ زردتر

برخی فکر می‌کنند از هرچه که موجب ناراحتی است باید فاصله گرفت، ولی این موضوع بی تفاوتی می‌آورد و جامعه را به مرور زمان فلج می‌کند.

پی‌نوشت‌ها:
[1]
[2]المائده/83
[3]الإسراء/ 109
[4] بحار الانوار؛ ج 69: 378
[5]ارشاد القلوب إلی الصواب؛ ص 98
[6]مجموعه آثار شهید مطهری . ج24، ص: 473
[7]عدة الداعی ، ص ۱۶۷ 

منابع:
- مقاله "بکاء ممدوح از منظر قرآن و روایات" به قلم عباس اشرفی که در شماره 17 فصلنامه "سراج منیر" منتشر شده است.
- کتاب "قلب سلیم" به قلم آیت الله دستغیب.

سه گام در جهت دستیابی به بهترین برنامه ریزی درسی

مطالعه بخش مهمی از موفقیت تحصیلی است. اما گاهی اوقات پیدا کردن وقت کافی برای مطالعه‌، سخت به نظر می‌رسد. مخصوصا خواندن بخش‌هایی که به مرور بیشتری نیاز دارند. یکی از راه‌ های مطمئن برای موفقیت در مطالعه، داشتن یک برنامه‌‌ ریزی درسی منسجم است. یک برنامه‌ی درسی مناسب می‌ تواند راه‌گشا باشد، حتی اگر انجامش خیلی از آن چیزی که ما فکر می‌کنیم سخت‌تر به نظر برسد. شما نه‌ تنها باید بر اساس اولویت مطالب برنامه‌ ریزی کنید، بلکه باید آن‌ قدر هوشمندانه عمل کنید که از مسئولیت‌ های دیگرتان در قبال خانواده و دوستان غافل نشوید و در ضمن لازم نباشد سرگرمی‌های تان را کنار بگذارید. در نهایت با کمی فکر و کمی فعالیت بیشتر، هیچ مشکلی برای انجام یک برنامه‌ ریزی درسی مناسب و رسیدن به همه‌ اهداف تحصیلی خود نخواهید داشت. با این نوشته همراه باشید تا گام به گام یاد بگیریم چگونه برنامه ریزی درسی کنیم و با صرف انرژی مناسب و وقت کافی، به تمام اهداف مطالعاتی خود برسیم.

گام اول: برنامه‌‌‌ هایتان را بنویسید
1. لیستی از تمام مواردی که نیاز به مطالعه دارند، تهیه کنید
اولین گام برای برنامه ریزی درسی، تهیه‌ فهرستی از تمام موضوعات و دروسی است که شما نیاز به مطالعه‌ آن ها دارید. تعهدات خود و کارهایی را که باید انجام بدهید، روی کاغذ بیاورید. این به شما کمک خواهد کرد تا ایده‌ های تان در رابطه با کارهایی که باید انجام شوند، پرورش یابند. اگر شما امتحاناتی پیش رو دارید، آن ها را در اولویت مطالعه قرار بدهید.

2. بررسی کنید برای هر کلاس درس یا امتحان چه کارهایی باید انجام بدهید
ابتدا همه‌ موضوعاتی را که باید مطالعه کنید، یادداشت کنید. حالا ببینید برای هر موضوع چه کارهایی باید انجام بدهید. شاید زمان‌هایی که شما باید برای یک درس اختصاص بدهید یا روند برگزاری یک کلاس درسی خاص در هر هفته تغییر کند. این تغییرات، شانس‌ شما برای پیدا کردن زمان‌ های سوخته‌ ای است که می‌ توانید برای مطالعه از آن ها استفاده کنید.
اگر یک کتاب راهنمای درسی یا یک کتاب برای مرور کردن دروس دارید، از آن برای کامل کردن لیستی که تهیه کرده‌اید، استفاده کنید.
زمان‌ هایی را برای مطالعه ذخیره کنید.
زمان‌ هایی را برای مرور یادداشت‌ های تان در نظر بگیرید.
زمان‌هایی را برای راهنمایی گرفتن و مطالعه درباره‌ امتحان مورد نظرتان اختصاص بدهید، (البته اگر احتیاج به راهنمایی گرفتن دارید).

3.لیست‌ تان را اولویت‌ بندی کنید
پس از آنکه یک لیست از تمام موضوعات یا امتحانات پیش روی‌ تان تهیه کردید، سعی کنید بفهمید برای هر کدام چه کارهایی لازم است انجام بدهید، حالا وقت آن رسیده است که لیست‌تان را بر اساس اولویت‌ ها مرتب کنید. درس‌ها را به نسبت اهمیتی که دارند رتبه‌ بندی کنید، این کار به شما کمک می‌کند بفهمید چه موضوعاتی نیاز به زمان بیشتری برای مطالعه دارند. همین‌ طور اینکه چه موضوعاتی برای پر کردن زمان‌های خالی شما مناسب‌ تر هستند.
برای همه‌ موضوعات و امتحانات یک شماره در نظر بگیرید. مثلا اگر به زمان بیشتری برای درس ریاضی نیاز دارید، عدد 1 را برای ریاضی در نظر بگیرید و اگر کمترین زمانی‌ که احتیاج دارید مربوط به درس تاریخ است (فرض کنید 5 موضوع برای مطالعه در نظر گرفته‌اید) شماره 5 را به تاریخ اختصاص بدهید.
برای هر موضوع درسی یا امتحان یک ضریب سختی قرار بدهید.
برای هر موضوع درسی یا امتحان مقدار زمان مشخص و مورد نیاز را در نظر بگیرید.
برای هر موضوع درسی یا امتحان مقدار زمانی‌ را که نیاز به مرور کردن دارد، اختصاص بدهید.

4. یک جدول با ستون‌ ها و خانه‌ های مشخص برای تقسیم‌ بندی زمان‌های مفید درس خواندن طراحی کنید
پیش از آنکه ادامه بدهید، نیاز است زمان‌های‌ در دسترس در طول هفته‌ را، به‌صورت یک جدول با خانه‌های اختصاصی برای هر درس تقسیم‌ بندی کنید. پس از انجام این کار می‌توانید هر ستون جدول را به یک موضوع اختصاص بدهید.
یک ترفند برای ایجاد برنامه ریزی درسی، طراحی زمان مطالعه روزانه یا هفتگی هر درس است. با این کار شما یک برنامه دارید و دیگر لازم نیست مدام روند درس خواندن‌تان را کنترل کنید. با ایجاد یک برنامه‌ روتین، شما به مطالعه کردن عادت می‌کنید.
چک کنید چه زمان‌ها و روزهایی در طول هفته هست که می‌توانید همیشه در این اوقات مطالعه کنید. به‌عنوان مثال ممکن است شما بین ساعت 3 تا 4 بعد از ظهر، وقت‌تان آزاد باشد یا مثلا هر سه‌شنبه یا پنج‌شنبه وقت آزادتان بیشتر باشد. در صورت امکان سعی کنید برنامه ریزی درسی خود را پس از جمع‌آوری این اطلاعات انجام بدهید؛ چون معمولا چینش یک برنامه‌ روتین و منظم به شما کمک می‌کند یک ذهن درس‌ خوان داشته باشید و مطالب با سرعت بیشتری در ذهن‌تان جا بیفتد.
بهتر است برای هر خانه‌ جدول‌ تان بین 30 تا 45 دقیقه زمان در نظر بگیرید. خانه‌ های با زمان کوتاه‌تر معمولا از خانه‌های با زمان طولانی‌ مناسب‌ تر هستند. این‌طوری شما برای درس خواندن بیشتر ترغیب می‌شوید و درس‌ها به نظرتان خسته‌ کننده نمی‌آیند.
برای تمام زمان‌های قابل استفاده‌ تان خانه‌ هایی را در نظر بگیرید.
اگر شما مقدار مشخصی وقت قبل از امتحان‌ تان دارید، به جای یک برنامه‌ی هفتگی روتین یک تقویم متغیر برای خودتان درست کنید. به‌ طوری‌ که بتوانید مقداری زمان قبل از هر امتحان در نظر بگیرید.

5. زمان‌ هایی را برای فعالیت‌های غیر درسی‌ تان در نظر بگیرید
در حالی‌که برای هر موضوع درسی زمانی را در نظر می‌گیرید، باید مطمئن شوید که اوقاتی را به خانواده، دوستان و استراحت‌ تان اختصاص داده‌اید. اگر نتوانید بین زندگی شخصی و زندگی علمی خود تعادل ایجاد کنید، هرگز در تحصیل‌ تان موفق نخواهید شد.
زمان‌هایی را برای رویداد‌هایی که نمی‌توانید هرگز دوباره تجربه‌شان کنید (مثلا تولد مادربزرگ‌ تان، یک مراسم مخصوص فامیلی، یا قرار ملاقات با پزشک‌تان) در نظر بگیرید.
ستونی را برای زمان‌ بندی کارهایی که ملزم به انجام آنها هستید در نظر بگیرید. تعهداتی مثل جلسات تمرینی شنا، زمان‌های مربوط به برنامه‌ های خانوادگی یا انجام مراسم مذهبی.
یادتان نرود مقدار مناسبی وقت برای استراحت، خواب و ورزش اختصاص بدهید.
اگر تنها زمان محدودی قبل از امتحان فرصت دارید، فعالیت‌ های غیر‌ درسی‌ و فوق‌ برنامه‌ تان را لغو کنید یا به تعویق بیندازید.

6. جدولی را که در مرحله‌ قبل طراحی کردید، پر کنید
زمانی‌ که ستون‌ها و خانه‌ های جدول برنامه ریزی درسی‌ خود را طراحی کردید با توجه به آنچه که نیاز دارید، ستون‌ها را پر کنید. موضوعی را که هر جلسه باید مطالعه کنید، بنویسید. این کمک می‌ کند که در مسیر درست باشید و به شما اجازه می‌دهد کتب و مطالب درسی‌ تان را جلوتر از زمانی که پیش‌ بینی کرده‌اید، پیش ببرید.
یک چارت روزانه‌ آماده یا چیزی شبیه به این تهیه کنید. می‌ توانید از یک دفتر یادداشت ساده استفاده کنید.
اگر تلفن همراه هوشمند دارید، می‌ توانید برنامه‌ ریزی خود را روی تلفن‌ تان ذخیره کنید.
در ابتدا فقط برای یک هفته برنامه طراحی کنید، تا زمانی‌ که کاملا روی برنامه‌ ریزی مسلط شوید.
اولویت مطالعه را برای نزدیک‌ ترین امتحانات‌ تان در نظر بگیرید. همه‌ مطالب خود را برای محدود ترین زمانی‌ که می‌توانید داشته باشید در نظر بگیرید و ببشتر به موارد اساسی قبل از امتحان مورد نظر بپردازید.
دوره‌ های درسی‌ تان را اولویت‌ بندی کنید. به اینکه در ابتدا در انجام این‌ کار ضعیف هستید فکر نکنید؛ شما مصمم هستید که بزنید وسط خال.

گام دوم: برنامه‌‌ریزی مخصوص به خودتان را آماده کنید
1. برنامه ریزی درسی فعلی خود را ارزیابی کنید
اولین قدم برای ایجاد یک برنامه ریزی درسی خوب این است که برنامه‌ریزی قبلی و چگونگی گذراندن زمان‌ های تان را تا این لحظه، بررسی کنید. ارزیابی برنامه‌ ریزی فعلی‌ تان کمک می‌کند که نگاه مناسب‌ تری برای چگونگی استفاده از زمان داشته باشید، شما را قادر می‌سازد که بفهمید کدام زمان‌ ها و روش‌ ها برای اهداف مطالعاتی شما مناسب‌ تر هستند و انجام کدام فعالیت‌ ها را باید متوقف کنید.
معین کنید در حال حاضر چند ساعت در هفته مطالعه می‌کنید.
ببینید در حال حاضر چند ساعت در هفته به سرگرمی‌هایتان اختصاص می‌دهید.
بررسی کنید تا الان چند ساعت در هفته را با دوستان و خانواده وقت می‌گذراندید.
با یک حساب سرانگشتی ببینید کدام فعالیت‌ ها را برای ذخیره زمان بیشتر می‌توانید حذف کنید. می‌ دانم افراد علاقه‌ی زیادی دارند که وقت بیشتری را صرف سرگرمی کنند، اما چاره‌ای نیست شروع کنید.
اگر شاغل هستید، دقت کنید که برنامه ریزی درسی‌ تان با برنامه‌ ریزی شغلی شما هماهنگی داشته باشد.

2. سبک مطالعه‌ ای را که برای‌ تان مناسب‌ تر است، پیدا کنید
درست است دانستن این مطلب که «زمان‌هایتان را چگونه سپری می‌ کنید» برای ایجاد یک برنامه ریزی درسی خوب مهم است؛ اما در عین حال اینکه دقیقا بدانید کدام شیوه و سبک مطالعاتی برای شما مناسب‌ تر است موضوع مهم‌ تری است. همین‌ طور به شما کمک می‌کند تا زمان‌ هایی را که به‌ طور معمول به هدر می‌ رفته است کشف و از آن ها برای مطالعه استفاده کنید. از خودتان چند سوال بپرسید:
آیا شما جزو کسانی هستید که یادگیری شنیداری‌ تان بهتر است؟ اگر این‌ طور باشد، می‌ توانید از زمان‌ هایی که مشغول رانندگی هستید یا اوقاتی که در حال ورزش یا پیاده‌ روی هستید هم استفاده کنید.
آیا شما به لحاظ بصری راندمان بهتری در یادگیری دارید؟ با مرور تصاویر یا دیدن فیلم بهتر مطالب را می‌فهمید و به خاطر می‌سپارید؟ اگر این‌ طور است سعی کنید از طریق دیدن فیلم‌ های مرتبط با مطالبی که باید بیاموزید، هم آموزش ببینید و هم سرگرم شوید.

3. خودتان را ملزم به اجرای برنامه‌ تان کنید
اگرچه ممکن است شما یک برنامه‌‌ی بسیار جذاب برای خودتان طراحی کنید، اما توجه داشته باشید که طراحی برنامه تضمین نمی‌کند که آن برنامه حتما اجرا شود. برای گرفتن نتیجه‌ی مناسب از برنامه‌ ریزی‌ تان، باید کمی وقت صرف کنید و سعی کنید خودتان را به اجرای برنامه‌ ریزی طراحی شده «وادار» کنید. برای انجام این کار:
باید بدانید برنامه‌ ریزی شما چگونه عمل می‌کند؛ این یک نکته اساسی است. اگر معمولا تمرکزتان را از دست می‌دهید و زمان‌های زیادی از دست می‌رود سعی کنید در برنامه‌ریزی خود وقت‌های اضافه‌ای برای خودتان در نظر بگیرید.
اگر می‌دانید که اهل وقت تلف کردن هستید و اصطلاحا کسی هستید که دقیقه‌ نود به فکر درس خواندن می‌افتید، در جدول‌تان مقداری وقت اضافه قبل از پایان مهلت درس خواندن‌تان در نظر بگیرید. این وقت مثل یک ضربه‌گیر عمل می‌کند و باعث می‌شود ناگهان با پایان مهلت‌تان مواجه نشوید. این کار در واقع مقداری وقت برای‌ شما ذخیره می‌کند.
اگر شما کسی هستید که انعطاف کمی در انجام کارها و برنامه‌ها دارید، خودتان را عادت بدهید تا بتوانید سرعت عمل بیشتری داشته باشید. می‌توانید این کار را با در نظر گرفتن پاداش یا تشویق در صورت سر وقت و دقیق انجام دادن برنامه ریزی درسی‌ تان انجام بدهید.

گام سوم: از برنامه‌ ریزی تان پیروی کنید
1. از وقت‌های آزادتان به بهترین شیوه استفاده کنید
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌‌ها در دنبال کردن برنامه ریزی درسی، وسوسه شدن است. وسوسه‌ی اینکه با خودتان بگویید به جای اجرای برنامه استراحت کن، تفریح کن. یا اینکه خودتان را به نحوی سرگرم کنید. در هر صورت باید در برابر این وسوسه‌ها مقاومت کنید و فقط از زمان‌هایی که در برنامه ریزی درسی‌ تان برای سرگرمی در نظر گرفته‌اید، استفاده کنید.
وقت آزاد را به‌عنوان پاداش درس خواندن‌تان بدانید.
از وقت آزاد به‌عنوان یک راه شارژ کردن دوباره‌ خودتان استفاده کنید. می‌ توانید چرت زدن در وقت آزاد را امتحان کنید. پیاده‌روی کنید یا برای آرامش‌ خود تمرینات یوگا انجام بدهید. یوگا کمک می‌کند برای برگشتن دوباره به فضای درس خواندن، تمرکز لازم را به‌دست آورید.
در وقت‌های آزادتان از محلی که در آنجا درس می‌خوانید خارج شوید؛ این باعث می‌شود حال و هوای تان عوض شود و کسل نشوید.

2. برای خودتان زنگ تفریح‌های کوتاه در نظر بگیرید و بیش از آن وقت‌تان را هدر ندهید
مطمئن شوید که برای هر کدام از خانه‌های جدول مشخص شده در برنامه‌‌ ریزی، یک زنگ تفریح در نظر گرفته باشید، تا بتوانید در زمان مناسب به استراحت بپردازید. مهمترین عنصر در پیروی از برنامه‌ ریزی‌ تان این است که مطمئن شوید کاملا همه‌ موارد برنامه‌ را رعایت می‌کنید و تنها از همان مقدار زمان استراحت که در برنامه گنجانده شده است، استفاده می‌کنید. تلف کردن زمان، بیشتر از آن مقداری که در برنامه‌ریزی به‌عنوان زنگ تفریح در نظر گرفته شده است، می‌تواند باعث تخریب برنامه‌ ریزی شما شود و در این صورت در درس‌تان موفق نخواهید شد.
برای هر کدام از خانه‌ های مربوط به جدول برنامه‌ریزی‌تان یک زنگ تفریح بین 5 تا 10 دقیقه در نظر بگیرید. این زمان نباید از این مقدار بیشتر شود.
در ابتدای کار می‌توانید از زنگ هشداردهنده روی ساعت یا تلفن همراه‌تان برای شروع و اتمام زنگ تفریح استفاده کنید. این کار باعث می‌شود زمان را رعایت کنید.
از زنگ تفریح‌تان آگاهانه استفاده کنید. مطمئن شوید که از این وقت برای بازسازی خودتان بهره می‌برید. حرکات کششی انجام بدهید، به یک پیاده‌ روی کوتاه بروید، یک میان وعده مختصر میل کنید، یا خوتان را با شنیدن موسیقی سرحال بیاورید.
از مواردی که ممکن است حواس‌تان را پرت کند تا زمان استراحت‌تان را رعایت نکنید و وقت زیادتری به آن اختصاص بدهید اجتناب کنید.

3. به برنامه‌ ریزی‌تان پایبند باشید و از آن سرپیچی نکنید
مهم‌ترین نکته درباره‌ برنامه‌‌ ریزی این است که شما باید آن‌ را درست اجرا کنید. هیچ موضوعی نباید باعث شود که شما از برنامه‌ ریزی خودتان سرپیچی کنید.
سعی کنید به‌طور منظم به تقویم یا برنامه‌ تان نگاه کنید تا برای‌تان عادت شود. چون معمولا چیزی که جلوی چشم نیست، فراموش می‌شود. پس یادتان باشد که برنامه‌تان باید همیشه جلوی چشم‌ تان باشد.
هنگامی‌ که چیزی برای شما به روال عادی زندگی‌ تان تبدیل شود، ذهن شما شروع به هماهنگی با آن می‌کند و اتوماتیک به انجام آن کارها عادت می‌کنید، مثل عادت به نشستن پشت میز یا مطالعه کردن. به‌عبارت دیگر، وقتی شما این کارها را انجام می‌دهید چون ذهن‌تان آماده شده است، ناخودآگاه برای درس خواندن متمرکز می‌شوید.

4. دیگران را در جریان برنامه‌ ریزی تان قرار بدهید
گاهی اوقات اجرای برنامه‌ ها سخت می‌شود؛ چون افراد مهم زندگی‌مان باعث می‌شوند ما از اهداف‌مان فاصله بگیریم. این اتفاق از طرف آنها عمدی نیست، آنها دوست دارند وقت‌شان را با شما بگذرانند. پس ناچارید برای جلوگیری از این اتفاق، برای افرادی که در زندگی‌ تان هستند درباره‌ برنامه‌‌ ریزی‌ تان توضیح بدهید. از آن ها بخواهید خود را با برنامه‌‌ریزی شما هماهنگ کنند.
یک کپی از برنامه‌ ریزی روزانه‌ تان را روی در یخچال خانه بچسبانید و یک کپی دیگر از برنامه‌ ریزی‌ تان را برای دوستان‌ تان که مدام با آن ها وقت می‌گذرانید ایمیل کنید.
اگر کسی برنامه‌ ای برای وقت گذراندن با شما ترتیب داده‌ است که با برنامه‌ ریزی شما و زمان‌ های مطالعه‌ تان تداخل دارد، مودبانه از او بخواهید که اگر مقدور است برای زمان دیگری برنامه‌ ریزی کند.

مطالب مرتبط:
تمرکز زدایی در برنامه ریزی درسی
ارتباط برنامه ریزی آموزشی و درسی با تکنولوژی آموزشی
روش گام به گام برنامه‌ ریزی درسی

منبع: چطور

  محبوبه همت-مرکز یادگیری تبیان

گاردنر 9 جنبه هوش را به شرح  زیر توصیف کرده است:

*کلامی/زبانی: توانایی فکر کردن،حساسیت به وزن ها، و معانی کلمات، استفاده از واژه ها(نویسندگان، روزنامه نگاران، سخنرانان و شعرا)

*ریاضی/منطق: توانایی انجام عملیات ریاضی،حساسیت به طرح ها منطقی و عددی، توانایی درک کردن زنجیره های طولانی استدلال (دانشمندان، مهندسان، حسابداران و ریاضی دانان)

*دیدی-فضایی-مکانی: توانایی تجسم سه بعدی(معمارها،نقاش ها، مجسمه سازها و دریانوردها)

*موسیقیایی-ریتمیک-موزون: حساسیت به صداهای زیر و بم، ملودی، ضرب آهنگ(آهنگ سازها، نوازندگان و شنونده های حساس)

*حرکتی، جسمی: توانایی کنترل کردن حرکات بدن، کار کردن با اشیاء و قابلیت جسمانی بالا(ورزشکاران وصنعت گرها)

برون فردی: توانایی درک دیگران و تعامل مناسب با آن ها(معلم های موفق،متخصصان بهداشت و روان درمان گران، فروشندگان و رهبران)

درون فردی : توانایی درک احساسات، شناسایی ضعف و امیال خود و کنترل آن ها، اداره موفق زندگی شخصی(عالمان دینی و روان شناسان)

طبیعت گرایانه: توانایی مشاهده و درک طبیعت، حساسیت به گیاهان، جانوران و محیط زیست(کشاورزان، زیست شناسان و پزشکان)

گاردنر معتقد است:"همه ی آدم ها نمی توانند در هر 8 جنبه هوش، قوی باشند، تنها با آموزش می توان یک یا چند حیطه ی آن را تقویت کرد." وی آموزش و رشد همه ی حیطه ها را تلف کردن زمان و انرژی می داند.

هستی گرا: گاردنر در قرار دادن این نوع هوش در زمره ی هوش های دیگر تردید دارد اما از آن به عنوان"توجه به مسائل غائی انسان" نام می برد.

در مطلب بعد به منظور کمک به دانش آموزان برای خودشناسی بهتر، انتخاب رشته، و شغل بر اساس پتانسیل ها و هوش های چند گانه پیشنهاد شده و سپس گروه شغل متناسب با هر هوش معرفی می گردد.

مطالب مرتبط:
هوش های چند گانه ی گاردنر
هوش کلامی، زبانی(بخش اول: هوش های 9گانه گاردنر)
هوش ریاضی-منطق(بخش دوم: هوش های 9گانه گاردنر)
هوش دیدی-فضایی-مکانی(بخش سوم: هوش های 9گانه گاردنر)
هوش موسیقیایی-ریتمیک-موزون(بخش چهارم: هوش های 9گانه گاردنر)
هوش حرکتی – جسمی(بخش پنجم: هوش های 9گانه گاردنر)
هوش برون فردی(بخش ششم:هوش های 9گانه گاردنر)
هوش درون فردی(بخش هفتم: هوش های 9 گانه گاردنر)
هوش طبیعت گرا - هوش هستی گرا ( بخش هشتم و نهم هوش های 9گانه گاردنر)

چگونه به بچه ها در برنامه ریزی درسی کمک کنیم؟

 زینب شاه مرادی - مرکز یادگیری تبیان

برنامه‌ ریزی‌ درسی از موارد مهمی است که با پیشرفت تحصیلی بچه‌ ها ارتباط تنگاتنگ دارد. هر چه قدر آن‌ها از سال‌های اولیه تحصیل فاصله می‌گیرند و به کلاس‌ ها و مقاطع تحصیلی بالاتر پا می‌گذارند، اهمیت برنامه‌ ریزی تحصیلی بیش‌تر می‌شود.
برای دانش‌ آموزان در سال‌ های آغازین مقطع راهنمایی، برنامه‌ ریزی درسی یکی از ویژگی‌ های مهم محسوب می‌شود که رعایت اصول آن می‌ تواند این دسته از دانش‌ آموزان را در مقطع متوسطه شاخص کرده و ضمن ایجاد اعتماد نفس در آنان، زمینه‌ های حضور در رشته‌ های مورد علاقه‌ شان در دانشگاه را فراهم نماید.
معمولا دانش‌آموزان معتقدند تهیه یک برنامه، بسیار ساده است، اما به نظر می‌ رسد آن چیزی که موجب عدم موفقیت آن‌ها می‌شود روش اجرای برنامه است. اجرای یک برنامه کامل شاید غیرممکن باشد، اما به طور قطع اگر موارد زیر رعایت شود، بچه‌ ها می‌توانند خودشان را به آن‌چه که پیش‌ بینی کرده‌ اند، نزدیک‌ تر کنند.
امیدوارم با خواندن این مطلب بتوانید به فرزندتان خصوصاً اگر در سنین نوجوانی و در مقطع راهنمایی باشد، در مورد نحوه برنامه‌ ریزی درسی و فواید و چگونگی به اجرا درآوردن آن کمک کنید.

1- عادت به برنامه
اصلی‌‌ترین علت اجرایی شدن برنامه، عادت کردن به برنامه است. برای این کار توصیه می‌شود به مدت یک هفته ساعت‌های مطالعه خود را ثبت کنند، سپس با استفاده از آن برای هفته بعد خود یک برنامه بنویسند و تا سه هفته ادامه دهند. برای تغییر این عادت بایستی ابتدا برنامه را با روحیه‌ی خود تطبیق داده و پس از آن که ذهن به اجرای برنامه پایبند شد، برنامه را به مرور متناسب با زمان، تنظیم و اجرا کنند.

2- برنامه‌ ریزی بر اساس واقعیات
یکی از دلایل اجرا نشدن برنامه «ایده‌آل گرایی» است. در برنامه‌ ریزی، باید واقعی فکر شود. یعنی خود را در شرایط روزی قرار دهند که می‌خواهند برای آن روز برنامه بنویسند، مثلا چه ساعتی از مدرسه به خانه برمی‌گردند؟ (اغلب برنامه‌ ها بر مبنای استعداد و توانایی و امکانات واقعی نیستند و یک شخص با بلند پروازی آن‌ ها را طراحی می‌کند و از ساعات اولیه روز، بدون هیچ‌گونه تجربه‌ای شروع به مطالعه می‌کند. در این حالت برنامه‌ آنان مانند قیف، از بیش‌ترین ساعت شروع و به کمترین ساعت می‌رسد و کم‌کم تمام می‌شود. حتما باید بدانید ما نمی‌ توانیم برنامه مطالعه زندگی خود را فقط براساس آرزوها، تمایلات و نظرات دیگران تنظیم کنیم.)

3- افزایش تدریجی ساعت مطالعه
افزایش ناگهانی ساعت مطالعه از عوامل اصلی اجرا نشدن برنامه است و این حس را ایجاد می‌کند: «من نمی‌توانم از روی برنامه درس بخوانم.»
برای افزایش ساعت مطالعه، در هر هفته 15 الی 20 دقیقه به ساعت اضافه خواهد شد. پس ساعت مطالعه باید به تدریج افزایش یابد تا پس از رسیدن به حد مطلوب، بتواند تداوم و استمرار یابد.

4- عدم توقف برنامه
اگر در برنامه‌ به مدت یک ساعت و یا حتی یک روز کامل تاخیر ایجاد شده باشد، باز هم اجرای برنامه نباید متوقف شود. به تعبیری اجرای کامل یک برنامه سخت است. بنابراین اگر بچه‌ ها موفق به اجرای یک یا چند قسمت نشدند، باید برنامه را ادامه دهند؛ ولی سعی شود ساعت‌ های عقب‌ مانده در ساعت‌ های بعدی جبران گردد. برای جبران، نیازمندیم که برنامه‌ر یزی انعطاف داشته باشد.

5- ارزش قائل شدن برای برنامه
پایبندی و داشتن اراده قوی در اجرای برنامه عامل بسیار مهمی در اجرایی‌ شدن برنامه است. حتی یک لحظه هم نباید فکر کنند که می‌ توان اجرای برنامه را چند دقیقه به تعویق انداخت. درست مثل زمانی که در مدرسه با شنیدن صدای زنگ موظف به رفتن به کلاس هستند، حتی یک دقیقه هم نباید تاخیر بیفتد. باید به یاد داشته باشند که برای تهیه برنامه یک بار به اندازه کافی فکر شده است، پس به سرعت و بدون افکار وسوسه‌ انگیز شروع به اجرای برنامه کنند.

6- تفاوت در برنامه‌ ها
نباید برنامه‌ها را برای همه یکسان طراحی کرد. در بعضی از مدارس یا مراکز مشاهده می‌شود یک نسخه برنامه برای همه دانش‌ آموزان تنظیم می‌شود. یعنی یک دارو برای همه، هم‌چنان که یک دارو برای یک بیمار خاص است و هر کسی یک داروی متناسب با بیماری لازم دارد، هر دانش‌آموز هم باید با توجه به استعداد و توانایی خود برنامه شخصی خود را تنظیم کند. ساعت کلی آن، ساعت جزیی آن، استراحت بین مطالعه و نوع کتاب‌ ها و غیره باید منطقی باشد. استعداد هر فرد، پایه‌های درسی، نقاط ضعف و قوت در درس‌ها، هدف، روش مطالعه، محیط مطالعه، انگیزه مطالعه، مقطع تحصیلی و ... همه‌ این‌ها در برنامه‌ ریزی باید مورد توجه قرار گیرد.

7- طراحی هفتگی
برنامه حداقل یک هفته اجرا و در صورت لزوم بعد از یک هفته اصلاح شود و همان‌طور برای هفته‌ های بعدی ادامه پیدا کند تا به شکل عادت درآید. بعضی از دانش‌ آموزان برنامه را روز به روز تعیین می‌کنند. این‌گونه برنامه‌ ها کارآیی کمتری دارند.

8- مقایسه با دیگران هرگز
هیچ موقع به این فکر نشود که دیگران چگونه، چه‌مقدار، چه‌طور و کجا درس می‌‌خوانند. بچه‌ها نباید نگران شوند که فلانی چه‌قدر می‌خواند. مثلا بارها شنیده‌ایم که بعضی از دانش‌ آموزان می‌گویند من قبول نمی‌شوم، زیرا من 6 ساعت درس می‌خوانم و دوستم 10 ساعت می‌خواند. در صورتی که ممکن است 6 ساعت خیلی بهتر و عمیق‌تر از 10 ساعت باشد. آن‌ها فقط باید با خودشان مقایسه شوند، اگر یک روز زمان درس خواندن آن‌ها نیم‌ساعت زیاد شد، یعنی رشد خوبی داشته‌اند. پس رقیب اصلی دانش‌آموزان خودشان هستند، زیرا بارها مشاهده شده است بعضی از دانش‌آموزان با اراده و با انگیزه که معدل پایین ولی برنامه‌ ریزی دقیق داشته‌اند در بهترین و مهم‌ ترین دانشگاه‌ها قبول شده‌اند، یعنی این‌که هر کسی خودش را بشناسد و از استعدادش استفاده کند، موفق می‌شود.

9- ارزیابی در پایان هر هفته
دانش آموزان در انتهای هر هفته گزارش اجرای برنامه‌ خود را در دفتر برنامه‌ ریزی بنویسند و با پیش‌بینی‌های خود مقایسه و ارزیابی کنند. ضمن تحلیل و مشخص شدن معایب، راهکار بهبود آن را برای هفته‌ آینده تعیین کنند.

10- مطالعه تمام کتاب‌ ها
عدم توجه به یک درس در هفته باعث می‌شود که تکالیف آن جمع شده و به شدت در میزان موفقیت آن‌ها تاثیر منفی داشته باشد. تمام درس‌ها باید به طور مستمر و براساس برنامه‌های کلاسی در هر هفته مطالعه شود.

نکته‌ هایی در فواید برنامه‌ ریزی
1- برنامه‌ ریزی، اگر مطابق با فرآیند ذهنی بچه ها باشد، با زندگی شخصی آن‌ها مطابقت داشته باشد و پراکندگی نداشته باشد، باعث تمرکز می‌شود.
2- اگر منظم و منطقی باشد، از پراکندگی درسی جلوگیری می‌کند.
3- به تدریج توجه بچه ها زیاد می‌شود، زیرا می‌دانند چه ساعتی را باید مطالعه کنند.
4- در این حین، آرام‌ آرام عادت به مطالعه در آن‌ها شکل می‌گیرد و دوست دارند بیش‌ تر مطالعه کنند.
5- وقت آن‌ها تنظیم می‌شود و در وقت، صرفه‌جویی می‌کنند.
6- چشم‌انداز آینده برای بچه‌ها مشخص می‌شود و به تدریج اضطراب شان کم‌تر می‌شود.
7- در حین مطالعه به روش صحیح مطالعه می‌رسند.
8- هرچه بیش‌تر مطالعه کنند، حافظه شان فعال‌ تر می‌گردد و حس می‌کنند که باهوش‌تر می‌شوند.
9- به آینده روز به روز امیدوارتر می‌شوند.
10- اعتماد به نفس آن‌ها قویت می‌شود.
11- تمام وظایف خود را اولویت‌ بندی می‌کنند و همه کارهایشان را انجام می‌دهند.
12- بعد از یک هفته از برنامه‌ ریزی و اجرای آن، موانع یادگیری آن‌ها مشخص می‌شود.
13- اهداف کوتاه‌ مدت‌، میان‌مدت و بلند مدت برایشان مشخص می‌گردد.
14- مهم‌ترین نتیجه برنامه‌ ریزی به دست گرفتن زمان و جلوگیری از فرصت‌ سوزی است.

نکته‌ های مهم در اجرای برنامه
1- تداوم روند مطالعه از مهم‌ترین عوامل موفقیت است. باید دقت شود که هیچ‌وقت در اجرای برنامه‌ توقف نکنند.
2- برای نتیجه‌گیری و ایجاد تغییر از شروع برنامه‌ریزی حداقل تا 3 هفته صبر کنند و در اجرای آن مقاوم باشند.
3- ساعت مطالعه را مطابق با کلاسی که در آن درس می‌خوانند در برنامه قرار دهند.
4- برنامه‌ ریزی حتما باید متناسب با اهمیت دروس باشد.
5- برای خواب، خوراک، تفریح و ... زمانی را در نظر بگیرند.
6- نگذارید گفت‌ و گوی مزاحم و بی‌مورد به هیچ‌ وجه در برنامه تاثیر داشته باشد.
7- در پایان هر هفته به خودشان نمره بدهند و خود را تشویق کنند.
8- اگر در برنامه با مشکلی مواجه شدند، صورت مساله را پاک نکنند و ناامید نشوند؛ بلکه به سرعت برنامه خود را اصلاح کنند.
9- در برنامه‌ ریزی اولیه از ساعت کم شروع کنند و بعد به تدریج به ساعت مشخص شده برسند.
10- به دلیل تفاوت‌های فردی، برنامه هر دانش‌آموز منحصر به خود اوست.
11- هرگز اجازه ندهید تلویزیون و فیلم‌ های سینمایی بر برنامه بچه ها مسلط گردد.

مطالب مرتبط:
برنامه ریزی درسی؛ چرا و چگونه؟
بررسی نقش والدین درپیشرفت تحصیلی دانش آموزان
برنامه‌ ریزی درسی به صورت اختصاصی

نویسنده: مریم دربان

کنگره جهانی عشق و ایمان

هنوز برای خیلی از مردم، شاید حتی در بین متدینین، این سؤال بی پاسخ مانده که اربعین با صرف این همه انرژی و سرمایه، چه فایده‌ای به جز زیارت امام حسین(ع) دارد؟

فارغ از نتایج احتمالی سیاسی، باید دلیلی دینی و وظیفه‌ای شرعی وجود داشته باشد که به این اقدام حجیت بخشد و در پاسخ به سؤال "چرا باید به پیاده‌روی اربعین برویم" قرار بگیرد.

تکاپو برای جست‌و‌جوی پاسخی مطمئن، زمانی افزایش پیدا می‌کند که با حدیث امام حسن عسکری(ع) درباره اربعین روبرو می‌شویم؛ حدیثی که در آن زیارت اربعین، یکی از نشانه‌های مؤمن معرفی می‌شود.

تأثیر اربعین در تسریع ظهور

یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین ویژگی‌های راهپیمایی عظیم اربعین حسینی که می‌تواند دلیلی قانع‌کننده برای وظیفه ما در قبال گسترش آن باشد، تأثیر اربعین در تسریع ظهور حضرت حجت(عج) است.

با یک صغری و کبرای ساده و با کنارهم قراردادن بسترهای ظهور امام زمان(عج) و تطبیق آن با مشخصات این راهپیمایی عظیم، می‌توان در یک استدلال عقلانی، تأثیر اربعین در ظهور حضرت را نتیجه گرفت؛ هرچند در روایات تصریح به این تأثیر نشده باشد.

ظهور امام زمان(عج)، در گرو معرفی جهانی امام حسین(ع)

بنابر بعضی از نقل‌ها، حضرت ولیعصر (عج) پس از ظهور شریفشان در کنار کعبه و ما بین رکن و مقام پنج ندا سر می‌دهند که مردم جهان این نداها را می‌شنوند: « اَلا یا اَهلَ العالَم اِنَّ جَدِی الحُسَین قَتَلُوهُ عَطشاناً، اَلا یا اَهلَ العالَم اِنَّ جَدِی الحُسَین سحقوه عدوانا...»[1].

مرحوم آیت الله بهجت در یکی از جلسات درس خود گفتند؛ زمانی که امام زمان با این نداها خودشان را به مردم معرفی می‌کنند، بنابر این باید مردم جهان جد او، امام حسین(ع) را در آن زمان بشناسند. و در ادامه می‌گوید: «اما الان هنوز مردم عالم، حسین را نمی‌شناسند و این تقصیر ماست»

به جهت حضور جمعیتی بالغ بر بیست میلیون انسان در کربلا و نجف در اربعین حسینی و با وجود همه تلاش‌هایی که برای سانسور این گردهمایی می‌شود، اما این حضور گسترده بازتابی جهانی داشته و هر سال بر تعداد خبرنگاران، عکاسان و مستندسازانی که از سراسر جهان برای ثبت این راهپیمایی می‌آیند افزوده می‌شود.

شاید تا ده سال قبل، شیعه تا این حد شناخته شده نبود و شیعیان تریبونی برای ارائه باورهای خود به جهان نداشتند؛ اما امروز ورق برگشته و ما می‌توانیم عنصر رشادت و مبارزه با ظلم و فساد خود، یعنی امام حسین(ع) را به جهان معرفی کنیم؛ عنصری که شناخت آن بستر‌ساز ظهور منجی عالم است.

اربعین و توسعه مطالبه منجی عدالت‌گستر

یکی دیگر از شرایط بسترساز ظهور که پژوهشگران حوزه مهدویت به آن پرداخته‌اند، آمادگی مردم جهان برای حکومت امام عصر است.

بنابر روایت نبوی، امام زمان در روزگاری که مردم گرفتار اختلاف و تزلزل هستند قیام می‌کند و زمین را همچنان که از جور و ستم پر شده، از عدل و داد آکنده می‌سازد. [2] اما اگر مطالبه عمومی مردم نباشد، امکان گسترش عدالت در جهان در عمل شکست می‌خورد.

بنابراین لازم است مردم به حدی از رشد و بلوغ فکری برسند که امیدشان از مکاتب بشری موجود منقطع شود و آمادگی پذیرش منجی عدالت‌گستر را داشته باشند.

به اعتقاد آیت الله گرامی قمی، باید پیش از هر چیز یک پذیرش عمومی مهیا باشد. این مساله هم مثل هر مساله دیگر نیاز به دو نوع تمرین دارد: فکری و عملی. تمرین عملی، با تبلیغ عدالت اسلامی و شناساندن حقیقت دین صورت می‌پذیرد.[3]

حجت‌الاسلام مهدی یوسفیان استاد مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم نیز معتقد است؛ عموم مردم و جامعه بشری نه گروهی خاص و در منطقه‌ای خاص باید به درجه‌ای از معرفت برسند که دریابند حکومت‌ها و مکاتب ساخته بشر، جوابگوی نیاز مردم نیست. [4]

جهان آماده پذیرش حکومت جهانی اسلام

اربعین حسینی این ظرفیت را ایجاد کرده که ما بتوانیم ویژگی‌های حکومت عدالت‌گستر امام زمان را به جهان معرفی کنیم؛ مردم دنیا به تعبیر رهبری به شکست و ناتوانی لیبرالیسم غربی، کمونیسم، سوسیالیسم و دیگر مکاتب بشری در حل مسائل و مشکلات جوامع انسانی آگاه شده‌اند و حالا زمان این است که مدل حکومتی امام عصر را به مردم جهان معرفی کنیم، تا هم اعتقاد به منجی آخرالزمانی که باور همه ادیان و مذاهب است تبدیل به یک مطالبه شود و هم بستر پذیرش حکومت منجی فراهم شود.

مولفه‌های حکومت مهدوی در راهپیمایی اربعین

گردهمایی اربعین علاوه بر رسانه بودن، المان‌هایی در خود دارد که می‌تواند به عنوان تبلوری از حکومت مهدوی به جهان معرفی شود. هرکس اگر یک بار در این راهپیمایی شرکت کرده باشد، می‌تواند عدالتی که حکومت امام زمان(عج) به آن معرفی می‌شود را احساس کند؛ همه مردم مثل هم هستند، فقیر و غنی دیگر وجود ندارد و موکب‌ها برای ارائه امکانات،

به جایگاه اجتماعی افراد توجهی ندارند. اعتقاد شیعه این است که مهدی موعود حکومتی جهانی تشکیل می‌دهد که لازمه آن وحدت مردم جهان است؛ در اربعین وحدتی بی نظیر بین آدم‌ها شکل می‌گیرد؛ به طوری که شیعه و سنی، مسلمان و مسیحی در کنار هم در راهی مشترک و با هدفی مشترک در حرکتند. در حکومت امام عصر(عج) نعمت‌ها به قدری زیاد است که هیچ کس محروم از نعمت نیست و اربعین مصداقی هرچند کوتاه مدت از این مؤلفه حکومت مهدوی است.

بنابر این باید قدر این موقعیت استثنایی را بدانیم؛ چراکه به تعبیر محمد شجاعی، مولف کتاب"اربعین، حماسه ظهور"؛  اربعین ظرفیت جهانی سازی اسلام و برطرف کردن موانع ظهور حضرت را دارد؛ در اربعین هست که لشکر مورد نیاز برای جنگ آخرالزمانی امام زمان فراهم می‌شود.

به هر حال یکی از باورهای اصیل شیعه، اعتقاد به امام زمان(عج) است و اگر او تا به امروز ظهورشان به تأخیر افتاده، بی‌ارتباط با کم‌کاری شیعه در انجام وظیفه خود نبوده؛ اربعین ظرفیت‌های زیادی در رشد و بالندگی گفتمان تشیع و شناساندن اسلام حقیقی به جهان دارد و امروز عاملی برای به وجود آمدن آرمان وحدت بین مذاهب و ادیان شده است. بنابر این تلاش برای گسترش فرهنگ راهپیمایی اربعین، فقط در بسترسازی ظهور امام زمان خلاصه نمی‌شود، بلکه این موضوع یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مثبت اربعین است.

پی‌نوشت‌ها:
[1]إلزام الناصب، ج‏۲، ص۲۳۳
[2]ینابیع الموده ص 562
[3]"نقش مردم در نسبت با موعود آخرالزمان" /مجله موعود، شماره 3؛
[4]"اگر «گسترش ظلم» از علائم ظهور است چرا باید با ظلم «مبارزه» کرد"/خبرگزاری فارس
[5]کانال تلگرامی استاد محمد شجاعی.

نکات تغذیه‌ای که نذری‌دهنده و نذری‌گیرنده باید رعایت کنند

شاید خیلی‌ها گمان کنند پختن یا مصرف چند وعده غذای نذری به حساسیت زیادی نیاز ندارد و لازم نیست درباره سلامت پخت یا استفاده از این غذاها بیش از اندازه نگران باشیم. این در حالی است که بنابر اعلام انجمن تغذیه ایران، متخصصان تغذیه و متخصصان بهداشت مواد غذایی، حتی همین چند وعده غذای نذری هم در صورتی که موارد بهداشتی در تهیه یا نوع مصرف آن‌ها رعایت نشده باشد، می‌تواند سلامت عزاداران را به خطر بیندازد. از این رو، در ادامه این مطلب چند توصیه ساده و کاربردی برای تمام کسانی که نذری می‌پزند یا نذری مصرف می‌کنند، مطرح می‌شود تا با رعایت آن‌ها سلامت تمام افراد جامعه حفظ شود.

اگر نذری می‌دهید...

1- هنگام فرآیند پخت و پز حتماً اصول تفکیک گوشت خام را از سایر مواد غذایی اولیه رعایت کنید. گوشت و مرغ خام باید در محلی مجزا از سبزی‌ها، برنج و روغن نگهداری و پاک شوند و برای پاک کردن یا شستن آن‌ها نیز باید از چاقو، تخته و آبکش‌های جداگانه استفاده شود.

2- برای پیشگیری از به خطر افتادن سلامت عزاداران، از مصرف روغن‌های جامد برای سرخ کردن پیاز یا سیب‌زمینی جدا خودداری کنید و به جای آن از روغن مخصوص سرخ کردن کمک بگیرید. این توصیه در مورد روغن مصرفی برای انواع ته‌دیگ هم صدق می‌کند.

3- به‌هیچ‌عنوان برنج را با سنگ نمک خیس نکنید. این کار باعث آلوده شدن برنج یا ترکیبات ناخالص و فلزات سنگینی مانند سُرب، جیوه یا کادمیوم می‌شود و سلامت مصرف‌کننده را به خطر می‌اندازد.

4- بهترین ظروف یکبار مصرف موجود در بازار برای غذاهای داغ و نسبتاً چرب نذری، ظرف‌های گیاهی یا آلومینیومی هستند. بهتر است بدانید استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی یا حتی فومی برای سرو غذاهای داغ و چرب باعث انتقال ترکیبات مضر شیمیایی از این ظروف به غذا می‌شود.

5- اگر قرار است مایعات خنکی مانند انواع شربت را به عنوان نذری به عزاداران بدهید، حتماً شربت را داخل ظروف دربسته و شیردار مانند انواع کلمن‌های بزرگ بریزید. به‌هیچ‌عنوان شربت را در ظرف‌های روباز مانند قابلمه نگهداری نکنید و برای سرو آن‌ها پارچ یا لیوان‌هایی که کاملاً آلوده به عوامل آلوده‌کننده محیطی هستند را داخل ظرف شربت نکنید.

6- برای تهیه شربت، خودتان در منزل قالب‌های یخ کافی تهیه کنید. یخ‌های قله‌ای و بزرگ، آلوده به انواع آلودگی‌های محیطی هستند.

7- بهتر است غذا را حدود 30 تا 45 دقیقه قبل از پخش کردن، داخل ظرف بریزید و کنار بگذارید. سرو کردن غذا و نگهداری آن‌ها بیش از 2 ساعت در دمای محیط باعث رشد باکتری‌های بیماری‌زا داخل ترکیبات غذایی می‌شود.

8- اگر از روغن سرخ کردنی برای سرخ کردن‌های عمیق و طولانی مثل سرخ کردن سیب‌زمینی، پیاز و بادمجان استفاده می‌کنید، روغن داخل ظرف را پس از هر بار استفاده دور بریزید و از یک روغن برای چند مرتبه سرخ کردن یا حتی چند روز پشت سر هم استفاده نکنید.

9- اگر شیر نذر کرده‌اید، به‌هیچ‌عنوان سراغ شیرهای قله‌ای نروید و انواع شیرهای پاستوریزه را برای این کار انتخاب کنید. شیر نذری باید تا قبل از مصرف در یخچال نگهداری شود و در صورتی که آن را گرم می‌کنید هم حداکثر 15 تا 30 دقیقه پس از جوشیدن قائل مصرف است.

10- هرگز برای سفید شدن برنج نذری به آن زاج نزنید زیرا می‌تواند ترکیبات بسیار مضر و حتی سرطان‌زا را به برنج منتقل کند.

11- بهتر است گوشت نذری را از مراکز معتبر خریداری کنید و اگر گوشت قربانی در اختیار دارید، حداقل 24 ساعت قبل از پخت این گوشت را در یخچال نگهداری کنید.

12- انواع گوشت سفید یا قرمز باید پس از پاک کردن و شستن، تا زمان پختن، داخل یخچال نگهداری شوند. به‌هیچ‌عنوان به بهانه کمبود جا، گوشت‌ها را در دمای محیط رها نکنید.

اگر نذری می‌گیرید...

1- بهتر است غذای نذری را تنها به اندازه یک وعده غذایی خود دریافت کنید.

2- اگر مقداری از غذای نذری شما باقی ماند یا نذری اضافه به دستتان رسید، حتماً غذا را در ظرف دردار داخل یخچال نگهداری کنید. به عبارت ساده‌تر، توصیه می‌شود غذاهای نذری را در ظروف یکبار مصرف نگهداری نکنید.

3- غذای نذری می‌تواند مانند هر غذای پخته دیگری که حاوی چربی است، حداکثر 2 روز داخل یخچال نگهداری شود. از این‌رو، اگر فکر می‌کنید نذری زیادی به دستتان رسیده و نمی‌توانید تا 2 روز آن‌ها را مصرف کنید، حتماً غذا را بین افراد نیازمند پخش کنید.

4- بهتر است قبل از مصرف غذاهای نذری، آن‌ها را حدود 70 تا 80 درجه سانتی‌گراد حرارت بدهید از آنجایی که ممکن است غذاهای نذری 2 یا 3 ساعت قبل از رسیدن به دست شما داخل ظرف ریخته شده باشند، احتمال وجود میکروب یا باکتری در آن‌ها وجود دارد که گرم کردن کامل غذا می‌تواند باعث از بین رفتن این آلودگی‌های احتمالی شود.

5- از آنجایی که معمولاً غذاهای نذری کمی چرب یا شور هستند، بهتر است آن‌ها را با آب‌لیموی تازه و سبزیجات فراوان مصرف کنید.

6- اگر فکر می‌کنید غذای نذری شما بیش از اندازه چرب است، فقط قسمت‌های رویی غذا را مصرف کنید و از خوردن ته‌مانده غذا که آغشته به روغن شده، بپرهیزید.

7- اگر مبتلا به بیماری‌های قلبی، فشارخون بالا، دیابت یا کلسترول بالا هستید، کمی از غذای نذری را تنها به عنوان تبرک مصرف کنید و چند روز پشت سر هم غذاهای نذری چرب نخورید.

از کیفیت مواد اولیه نذری نگذارید!

با توجه به شرایط اقتصادی حاکم بر کشور ممکن است برخی از افرادی که هر سال در کار پختن و توزیع نذری مشارکت داشته‌اید، امسال با چالش‌های اقتصادی مواجه شوند و تصمیم بگیرند برای ادای نذر خود از کیفیت یا سلامت مواد اولیه غذایی کم کنند تا بتوانند غذای نذری را با کمترین هزینه آماده کنند. توصیه ما به چنین افرادی این است که برای پیشگیری از به خطر افتادن سلامت افرادی که نذری دریافت می‌کنند و کاهش هزینه‌ها، راهکارهای زیر را به‌جای کم کردن کیفیت و سلامت مواد اولیه به‌کار ببندند.

1- به‌جای کم کردن کیفیت مواد اولیه غذایی، حجم نذری خود را کاهش دهید.

2- برای پختن غذای نذری با یکی از اطرافیان، دوستان یا آشنایانی که نذری‌هایی مشابه نذری شما دارند، شریک شوید و به‌صورت اشتراکی غذای نذری سالم و با کیفیت برای عزاداران تهیه کنید.

3- برای کاهش هزینه‌ها از مراکز عمده‌فروشی خرید کنید تا هزینه مواد اولیه را کاهش دهید.

4- نوع نذری خود را در صورت امکان تغییر دهید و نذری‌هایی که هزینه کمتر و کیفیت بهتری دارند را به دست عزاداران برسانید.

5- اگر گمان می‌کنید شرایط اقتصادی برای ادای نذری مناسب نیست، به‌جای کاهش کیفیت نذری پولی که برای غذای نذری کنار گذاشته‌اید را به افراد مستمند یا مراکز خیریه ببخشید.

منبع: هفته نامه سلامت - دکتر محمدحسن انتظاری، مدیر گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان/ دکتر مجید حاجی فرجی، متخصص تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

آخرین تاریخ بروزرسانی ویژه نامه: 24 فروردین 1396

تاریخ وفات: 15 رجب 62 هجری قمری      

شناسنامه حضرت زینب علیها السلام

حضرت زینب علیها السلام در پنجم جمادی الاولی سال پنجم هجرت در مدینه منوره چشم به جهان گشود. مادرش فاطمه زهرا سلام الله علیها و پدرش امام علی علیه السلام بود.

پیامبر اکرم بعد از بازگشت از سفر، به محض شنیدن خبر تولد، سراسیمه به خانه علی علیه السلام رفت، نوزاد را در بغل گرفت و بوسید، آن گاه نام زینب (زین + اب) را که به معنای «زینت پدر» است‏ برای این دختر انتخاب نمود.

نیز او را ام کلثوم کبری، و صدیقه صغری می‏نامیدند. از القاب آن حضرت، محدثه، عالمه و فهیمه بود.

حضرت زینب در پنج‏ سالگی مادر خود را از دست داد و از همان دوران طفولیت ‏با مصیبت آشنا گردید. در دوران عمر با برکت ‏خویش، مشکلات و رنج‏های زیادی را متحمل شد، از شهادت پدر و مادر گرفته تا شهادت برادران و فرزندان، و حوادث تلخی چون اسارت و . . . را تحمل کرد . این سختی‏ها از او فردی صبور و بردبار ساخته بود 

زینب علیها السلام

زینب (ع)

ستاره ی مدینه

شکوه شکیبایی /مروری بر زندگی حضرت زینب(س)

فرازهایی از زندگی عقیله بنی هاشم حضرت زینب علیها السلام

زینب از دیدگاه بنت الشاطی

عقیله بنی هاشم و همسر و فرزندان

عبدالله از جمله خواستگارانی بود که به خانه علی علیه السلام رفت و آمد می کرد. و آرزو داشت با حضرت زینب علیها السلام دختر عموی خود ازدواج کند. اما شرم و حیا می کرد که خواسته خود راباعمویش مطرح کند. طولی نکشید که عبدالله قاصدی را به قصد خواستگاری به خانه علی علیه السلام فرستاد. قاصد به عرض رسانید: علی جان! شما خوب می دانید که پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله به فرزندان جعفر علاقه فراوانی داشت، حتی یک روز خطاب به آنان فرمود:

«بناتنا لبنینا و بنونا لبناتنا»؛ دختران ما،متعلق به پسران ما و پسران ما، متعلق به دختران ما می باشند. پیشنهاد می کنم و شایسته خواهد بود که دختر گرامی خود، زینب علیها السلام را به ازدواج عبدالله، فرزند برادر خویش در آوری و مهریه را هم مانند مهریه مادرش، فاطمه علیها السلام قرار دهی.

حضرت علی علیه السلام هم که غیر از جهت خویشاوندی و اصالت خانوادگی، در وجود عبدالله اخلاق و فضیلت و ارزش های انسانی و معنوی زیادی سراغ داشت، خواستگاری راپذیرفت. و حضرت زینب علیها السلام، دختر والاگهر خویش را در حالی که سن او ده سال ازعبدالله کم تر بود، به ازدواج وی در آورد. ثمره این ازدواج، سه پسر و یک دختر بود.

عبدالله بن جعفر طیار همسر زینب علیها السلام

محمد بن عبدالله جعفر

عَون بن عبدالله بن جعفر

حضرت زینب در واقعه کربلا

از جمله حوادث خونبار و دردناک اجتماعی ـ سیاسی تاریخ اسلام، حادثه جانسوز کربلاست که از سویی نشان دهنده نقطه اوج روح و تعالی انسان است و از سوی دیگر نمایانگر فرود روح آدمی در پَست ترین دَرکات. نهضت عاشورا یک نهضت ارزشی بر علیه ضد ارزشها بود که اگر به وقوع نمی پیوست، با طرحهایی که بنی امیه ریخته بودند، دیگر اثری از ارزشهای اسلامی و انسانی باقی نمی ماند.

در این رویداد عظیم، همه گونه طبقات اجتماعی از آزاد و بنده، پیر و جوان و کودک، و مرد و زن سهیم بوده و هر کدام نقش به سزایی ایفا کرده اند. در این میان، نقش برخی از زنان به خصوص حضرت زینب علیهاالسلام بسیار حسّاس و مهم بوده است. زینب علیهاالسلام از همان ابتدای ورود به کربلا حضوری فعّال و سازنده داشت، امّا آنچه که به این حضور، جلوه دیگری می بخشد و آن را پُر رنگ تر می سازد نقش ویژه آن حضرت بعد از واقعه عاشورا است که به همراه زنان دیگر در دو مرحله رهبری کاروان اُسرا و تبلیغ دین و ترویج عاشورا به تصویر کشیده شده است.

زینب علیهاالسلام ، رهبر کاروان اسیران کربلا

زینب(س) پیامبر عاشورا

رسالت در اسارت

اگر زینب نبود

زینب علیها السلام الگوی حضور

زینب کبری علیها السلام، الگوی صابران

شیوه های تبلیغی حضرت زینب (س)

خطبه های حضرت زینب

حضرت زینب(س) با احاطه کامل بر جریان های سیاسی، فرهنگی و تبلیغی منجر به سلطه و استبداد امویان، عمدتاً مشغول آگاهی بخشی مردم و رسوا کردن این خاندان بود. او این رویارویی اسلام اصیل و اسلام دروغین را مواجهه اسلام و کفر می دانست و در این منظر، حقایق تاریخی را آشکار و روشن می کرد. از نگاه حضرت زینب(س) حوادث بزرگی مثل جنگ صفین، شهادت امام علی، امام حسن و امام حسین(ع) و اسارت خاندان نبوی همگی جز محصول عقده گشایی و خواری و حقارت خانواده ابوسفیان نیست؛ زیرا این خاندان، ضربه های مهلکی از آموزه های نظام اسلام خورده اند. آنان گرفتار انتقام کور تاریخی شده اند. به همین دلیل حضرت زینب(س) در شیوه تبلیغی خود، به ویژه در خطبه هایش می کوشد ضمن بیان افتخار و عزت اسلام و خاندان نبوت، پرده از نفاق امویان بردارد و با استنادهای تاریخی خود، خاندان اموی را رسوا و ادعاهای پوچ و بی اساس آنها را در تاریخ برملا کند. حضرت زینب(س) تباهی، فساد و فسق آن خاندان را که به نوعی تداوم روحیه ها و هویت جاهلی است، آشکار می کند.

خطابه در کوفه

اصول مبارزه عاشورایی در خطبه حضرت زینب(س)

راه سبز/خطبه حضرت زینب کبری سلام اللّه علیها در مجلس

خطابه زینب(س)، حماسه جاودانه شام

تاریخ وفات و مرقد مطهر حضرت زینب

نظر معروف این است که آن حضرت پس از شهادت امام حسین علیه‏السلام بیش از یک سال و نیم زندگی نکرد و در 15 رجب سال 62 هجری قمری، در 56 سالگی از دنیا رفت و مرقد مطهر ایشان در سوریه می باشد.

محل دفن حضرت زینب علیها السلام

مرقد حضرت زینب، کنکاشی دوباره

فضایل و مناقب حضرت زینب

گوشه هایی از فضایل حضرت زینب علیها السلام عبارتند از:

شجاعت: در مقابل یزید خیره سر، و دهن کجی‏ها و بد زبانی‏های او، شجاعت ‏حیدری را به نمایش گذارده، چنین می‏گوید: «لئن جرت علی الدواهی مخاطبتک انی لاستصغر قدرک واستعظم تقریعک واستکبر توبیخک»: «اگر فشارهای روزگار مرابه سخن گفتن با تو واداشته [بدان که] من قدر و مقدار تو را کوچک پنداشته و سرزنش تو را بزرگ شمرده و توبیخ کردن تو را بزرگ می‏دانم .»

فصاحت و بلاغت: سخنان زینب علیها السلام چنان بود که وجدان خفته مردم را بیدار کرد و صدای گریه از زن و مرد و پیر و جوان و خردسال بلند شد.  

فضایل و مناقب حضرت زینب علیها السلام

زینت پدر (بررسی شخصیت و مقام حضرت زینب (علیهاالسلام))

زینب ترجمان حقیقت­ها

حضرت زینب(س)پاسدار بزرگ ارزشها

عبادت و بندگی

امام سجاد علیه السلام در مورد حضرت زینب فرمودند: «ان عمتی زینب کانت تؤدی صلواتها، من قیام الفرائض و النوافل عند مسیرنا من الکوفة الی الشام و فی بعض منازل کانت تصلی من جلوس لشدة الجوع و الضعف ؛ عمه ‏ام زینب در مسیر کوفه تا شام همه نمازهای واجب و مستحب را اقامه می‏نمود و در بعضی منازل به خاطر شدت گرسنگی و ضعف، نشسته ادای تکلیف می‏کرد.»

تحلیلی بر کلام حضرت زینب (ع) که فرمود: «ما رایت الا جمیلا» / جز زیبا چیزی ندیدم

علم و دانش

مقام علمی زینب کبری آنچنان واضح و روشن است که سخن حضرت سجاد(ع) برای درک عظمت آن بانوی دانشمند کافی است. حضرت سجاد(ع) در مورد جایگاه علمی آن بزرگوار فرمود: «انت بحمداللّه عالمةٌ غیر معلّمةٍ و فهمةٌ غیر مفهمّةٍ»: «عمه جان! به لطف الهی تو دانشوری هستی که از گنجینه وحی علم آموخته ای و کسی به تو آموزش نداده و اندیشمندی هستی که بدون معلم می فهمی و تعقل و تدبّر داری!.»

در مقام تعقّل و اندیشه و هوشمندی آنچنان اوج گرفته بود که حضرتش را به عقیله بنی هاشم موسوم گردانیدند.ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبین و در ذیل شرح حال عون بن عبداللّه می گوید: مادر عون، زینب عقیله، دختر علی بن ابی طالب (ع) است. زینب همان بانوئی است که ابن عباس خطبه فدک فاطمه(س) را از او روایت کرده است. ابن عباس در آغاز نقل خطبه می گوید: عقیله ما (بنی هاشم) زینب دختر علی (ع) این خطبه را گزارش نموده است.

درسهائی از عقیله خاندان وحی

بانوی عشق و صبر

نظری بر سیمای روایی حضرت زینب سلام الله علیها

نقش آفرینی بانوان در تبلیغ دین(3)روزگار امام

سیره اخلاقی حضرت زینب سلام الله علیها

زینب علیها السلام که حضور هفت معصوم را درک کرده، در تمامی ابعاد ولایت مداری (معرفت امام، تسلیم بی چون و چرا بودن، معرفی و شناساندن ولایت، فداکاری در راه آن و) . . . سر آمد است . زینب علیها السلام به خوبی درس ولایت مداری را از مادر فرا گرفت و آن را به زیبایی در کربلا به عرصه ظهور رساند

او پیوسته یاور غمدیدگان و پناه اسیران بود، او حتی تسلی بخش دل امام سجاد علیه السلام بود، آن جا که می‏گفت: «لا یجز عنک ما تری، فو الله ان ذلک لعهد من رسول الله الی جدک وابیک وعمک: [ای پسر برادر!] آن چه می‏بینی (شهادت پدر) تو را بی تاب نسازد. به خدا سوگند! این عهد رسول خدا از جد و پدر و عمویت می‏باشد .»

او سختی‏ها و تازیانه‏ ها را به جان خود می‏خرید و نمی‏گذاشت ‏بر بازوی کودکان اصابت کند.

زینب علیه السلام در آیینه خاطرات (1)

زینب علیهاالسلام در آیینه خاطرات (2)

عفت و پاکدامنی

زینب کبری عفت ‏خویش را حتی در سخت‏ترین شرایط به نمایش گذاشت . او در دوران اسارت و در حرکت از کربلا تا شام سخت ‏بر عفت‏ خویش پای می‏فشرد . مورخین نوشته‏ اند: «وهی تستر وجهها بکفها، لان قناعها قد اخذ منها»: «او صورت خود را با دستش می‏پوشاند چون پوشیه اش از او گرفته شده بود.»

زینب علیها السلام بانوی حیا، پاسدار عفت و پاکدامنی

زینب (س) آموزگار حیا و پاکدامنی

زینب آموزگار حیا و پاکدامنی

صبر

زینب (س) در پرتو عنایت و توجه آل عبا بر دشواری ها و سختی ها صبر کرد، رنج ها و مصیبت هایی را تحمل نمود که «اگر بر کوه های استوار و راسخ نازل می شد از هم فرو می پاشید.»

صبر زینب از نوع صبری نبود که هر فرد زبون و ناتوانی به آن تن می دهد بلکه صبری خداپسندانه و هدفدار و اندیشیده بود. وی می دانست این نوع صبر با ایمان رابطه تنگاتنگ دارد و مؤمنی که صابر نباشد پیوسته ایمان و تقوایش متزلزل خواهد بود و انسان تا صبور نباشد نمی تواند در بندگی خدا، ایستادگی کند و در برابر شیطان و هواهای نفسانی و گریز از گناه و استواری در برابر تنگی ها ثابت قدم باشد. او از پدرش علی (ع) این سخن را شنیده بود که: «انسان حقیقت ایمان را درک نمی کند مگر این که سه ویژگی در او باشد: آگاهی به دین، صبر بر دشواری ها و تدبیری نیکو در امور زندگی .»

درس صبر و استقامت در مکتب زینب علیها السلام

زینب علیهاالسلام ، پیروز تمام امتحانات

امام زمان عجل الله فرجه و حضرت زینب سلام الله علیها

مصیبت اسیری زینب سلام الله علیها

خاطره ها - حضرت مهدی علیه السلام در زینبیه

حضرت زینب سلام الله علیها در آینه شعر و ادب

آی آینه تمام نمای صبر و ایثار! تو را چه بخوانم که نامت یادآور حماسه عاشورا و یادآور اسارت و غربت یتیمان کربلاست. تو را چه بخوانم که نامت گره خورده در رنج و محنت است. مرغ جانت دیگر در کالبد تن نمی­گنجد و دل طلب می­کند که به برادر بپیوندی. چشم برهم می­نهی و بلندترین نغمه وصال را سر می­دهی.

سلام بر تو که وارث مظلومیت سترگی بودی که در خاندان طاهرت نسل به نسل به ارث رسید.

سلام بر تو روزی که عارفانه و عاشقانه عروج کردی و سلام بر خاندان پاکت باد.

در وصف عقیلة العرب حضرت زینب علیها السلام

روح بلند صبر

تجلی صبر

لینکهای مرتبط

دانشنامه امام حسین علیه السلام

حضرت زینب علیها السلام، پیام رسان كربلا

عقیله (نرم افزار ویژه حضرت زینب سلام الله علیها)